Sista

Sista (yun. — pufak) — köpçilik bir hujayrali organizmlarning vaqtinçalik yaşaş şakli; muhofaza qobiği. Bir qujayrali hayvonlar (ayrim xivçinlilar, soxta oyoqlilar, sporalilar, infuzoriyalar)da tinim davri va köpayiş S.si böladi. Tinim davri S.si noqulay şaroit (qurğoqçilik, sovuq)da hosil böladi. Parazit bir hujayralilar S.si ularni taşqi muhit orqali bir organizmdan ikkinçisiga ötişini ta'minlaydi. Bunday S. bir neça yil saklanib krladi. Köpayiş S.si qisqa vaqt davomida hosil böladi; bu vaqt davomida sista içidagi organizm bölinib, bir neça organizmni hosil qiladi.

Ösimliklar va zamburuğlarda S. köpçilik bir hujayrali suvötlar (peridinen xrizomonadlar, evglenalar va b.) da hamda xitridiyevsimon zamburuğlarda bor. S. hujayra devori qalinlaşuvi natijasida, köpinça ob-havo yomonlaşganda hosil böladi. Qulay şaroit bölişi b-n sista pusti yorilib, organizm ösa boşlaydi.

Bakteriyalarda S. grammanfiy bakteriyalar (azotobakter, spiroxetalar va b.)ning anabiotik davrga utişi b-n boğliq. Bakteriyalar S.sining hujayra devori kalinlaşgan; radiatsiya va qurğoqçilikka çidamli. «S.» termini mikrobakteriyalar mevali tanasi maxsus qismi — miksosporalar töplamiga nisbatan ham qöllanadi (yana q. Bakteriyalar, Bir hujayralilar).