Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Uruğ

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 159-b. — ziyouz.com

    Uruğ URUĞ, avlod (lot. genus) (zoologi ya da) — turdan yuqori taksonomik kategoriya, filogenetik jihatdan özaro qarindoş turlarni birlaştiradi. Mas, börilarning özaro öxşaş turlari (böri, çiyaböri, koyot, it va b.) börilar U.iga; tulkilarning oddiy tulki, korsak, afğon tulkisi va b. turlari tulkşşr U.ga birlaştiriladi. Bitta U.ga bitta yoki bir neçtadan bir neça yuztagaça tur kirişi mumkin. Mas, yenotsimonlar uruği, bitta tur yenotsimon it, ayrim haşarotlar uruği mingga yaqin turdan iborat. Odatda, köp turga ega bölgan U. kenja U.ga ajratiladi. Yaqin uruğlar bitta oilaga (q. Oila) birlaştiriladi. Lekin U. b-n oila örtasida yana kenja oila (oiladan kiçik taksonomik kategoriya) ham bölişi mumkin.

    Botanikada U. tuşunçasiga moye keladigan taksonomik kategoriya turkum deb ataladi.

    Q.: Oila, Oila

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    УРУҒ, авлод (лот. genus) (зоологи я да) — турдан юқори таксономик категория, филогенетик жиҳатдан ўзаро қариндош турларни бирлаштиради. Мас, бўриларнинг ўзаро ўхшаш турлари (бўри, чиябўри, койот, ит ва б.) бўрилар У.ига; тулкиларнинг оддий тулки, корсак, афғон тулкиси ва б. турлари тулкшшр У.га бирлаштирилади. Битта У.га битта ёки бир нечтадан бир неча юзтагача тур кириши мумкин. Мас, енотсимонлар уруғи, битта тур енотсимон ит, айрим ҳашаротлар уруғи мингга яқин турдан иборат. Одатда, кўп турга эга бўлган У. кенжа У.га ажратилади. Яқин уруғлар битта оилага (қ. Оила) бирлаштирилади. Лекин У. б-н оила ўртасида яна кенжа оила (оиладан кичик таксономик категория) ҳам бўлиши мумкин.

    Ботаникада У. тушунчасига мое келадиган таксономик категория туркум деб аталади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.