Xalqaro iqtisodiy hamkorlik

Xalqaro iqtisodiy hamkorlik — xalqaro iktisodiy munosabatlarning muhim körinişlaridan biri. Jahon xujaligining rivojlanib, globallaşuv jarayonining çuqurlaşib borişi bilan X.i.h.ning milliy iqtisodiyot taraqqiyotidagi ahamiyati ortib boradi. Uning asosiy subyektlari — davlatlar, transmilliy kompaniyalar, mintaqaviy va xalqaro iktisodiy taşkilotlar hisoblanadi. 20-a.ning 80-y. laridan e'tiboran, X.i.h. doirasi kengayib, iqtisodiy munosabatlarni keng kölamda qamrab oddi, taşki va xalqaro savdo, kredit munosabatlari, valyuta va tölov — hisobkitob sohasi, migratsiya va kapital çiqariş, mintaqaviy integratsiya, transmilliy kompaniyalarni taşkil etiş va kreditmoliya intlarini şakllantiriş, xalqaro iqtisodiy munosabatlarni tartibga solib, ilmiytexnika va i.ç. sohalarida muvaffaqiyatli amalga oşirilmoqda. X.i.h. uning subyektlari iktisodiy manfaatlarini milliy çegaralardan taşqarida röyobga çikdrişning eng maqbul yöli hisoblanadi. Jahon davlatlari özlarining tub içki manfaatlarini amalga oşiriş maqsadida, ijtimoiyiqgisodiy taraqqiyot darajasidan kelib çiqqan holda X.i.h.ning muayyan yönalişlarida faollik körsatadilar. Mas, sanoati rivojlangan mamlakatlarning axborot texnologiyalari savdosida, xalqaro valyutakredit va moliyaviy intlar faoliyatida yuqori mavqe bilan iştiroki kuzatiladi. Rivojlanayotgan mamlakatlar X.i. h.ning işçi migratsiyasi, kapital kiritiş, investitsiyey tovarlar importi yönalişlariga ustuvorlik beradilar.

Özbekistonda mustaqillik yillarida jahon xöjaligiga çuqurroq integratsiyalaşiş maqsadida X.i.h. bir neça yönalişlarida rivojlantirilmoqda. Taşqi savdo tarkibini takomillaştiriş, xorijiy investitsiyalarni jalb etiş, xalqaro iqtisodiy taşkilotlar faoliyatida qatnaşiş, mintaqaviy iqtisodiy birlaşmalar bilan hamkorlik qiliş şular jumlasidandir. Keyingi yillarda Özbekiston işçi kuçini eksport qiliş borasida ham xorij mamlakatlari bilan yaqindan hamkorlik qilmoqda (yana q. Xalqaro mehnat taqsimoti, Taşqi savdo).

Nemat Xolmatov.