Peru
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Peru — Janubiy Amerikaning gʻarbiy qismidagi davlat; poytaxti Lima, maʼmuriy jihatdan 25 departamentga boʻlinadi.→ Peru — Janubiy Amerikaning ğarbiy qismidagi davlat; poytaxti Lima, ma'muriy jihatdan 25 departamentga bölinadi. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
5 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
7 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Peru hududi qadimda inklarning Tauantinsuyu davlati tarkibiga kirgan. Rus va ingliz tilidagi materiallarda inklar davlatidan oldingi madaniyatlar ham tilga olinadi: Karal-Supe (miloddan avvalgi 3000–1800-yillar oraligʻid…
− Indeyslar Tupak Amaru rahbarligida 1780–83-yillarda (ruscha materialda 1780–81) qoʻzgʻolon koʻtardi. Peru mustaqilligi 1821-yil 28-iyulda eʼlon qilindi, 1822-yilda respublika tuzilib, birinchi konstitutsiya qabul etildi.…
− Mamlakat uch qismga boʻlinadi: gʻarbdagi tor sohil tekisligi (Kosta), markazdagi togʻli hudud (Syerra) va sharqdagi sernam oʻrmonli Selva. Peru maydonining uchdan biriga yaqini togʻ. Eng baland nuqtasi — Uaskaran togʻi (…
+ Peru hududi qadimda inklarning Tauantinsuyu davlati tarkibiga kirgan. Rus va ingliz tilidagi manbalarda inklar davlatidan oldingi madaniyatlar ham tilga olinadi: Karal-Supe (miloddan avvalgi 3000–1800-yillar oraliğida g…
+ Indeyslar Tupak Amaru rahbarligida 1780–83-yillarda (rusça Vikipediyada 1780–81) qözğolon kötardi. Peru mustaqilligi 1821-yil 28-iyulda e'lon qilindi, 1822-yilda respublika tuzilib, birinçi konstitutsiya qabul etild…
+ Mamlakat uç qismga bölinadi: ğarbdagi tor sohil tekisligi (Kosta), markazdagi toğli hudud (Syerra) va şarqdagi sernam örmonli Selva. Peru maydonining uçdan biriga yaqini toğ. Eng baland nuqtasi — Uaskaran toği (…
9 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 23
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Peru — Janubiy Amerikaning ğarbiy qismidagi davlat; poytaxti Lima, ma'muriy jihatdan 25 departamentga bölinadi.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Peru→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 23
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Peru, rasmiy nomi Peru Respublikasi (ispança: República del Perú) — Janubiy Amerikaning ğarbiy qismida joylaşgan davlat. Poytaxti va eng yirik şahri — Lima. Maydoni taxminan 1 mln 285 ming km².
+ ## Tarixi
+ Peru hududi qadimda inklarning Tauantinsuyu davlati tarkibiga kirgan. Rus va ingliz tilidagi materiallarda inklar davlatidan oldingi madaniyatlar ham tilga olinadi: Karal-Supe (miloddan avvalgi 3000–1800-yillar oraliğid…
+ Indeyslar Tupak Amaru rahbarligida 1780–83-yillarda (rusça materialda 1780–81) qözğolon kötardi. Peru mustaqilligi 1821-yil 28-iyulda e'lon qilindi, 1822-yilda respublika tuzilib, birinçi konstitutsiya qabul etildi.…
+ ## Geografiyasi
+ Mamlakat uç qismga bölinadi: ğarbdagi tor sohil tekisligi (Kosta), markazdagi toğli hudud (Syerra) va şarqdagi sernam örmonli Selva. Peru maydonining uçdan biriga yaqini toğ. Eng baland nuqtasi — Uaskaran toği (…
+ ## Davlat tuzumi
+ Peru — respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1993-yil 29-dekabrda qabul qilingan. Davlat boşliği — prezident, u 5 yil muddatga saylanadi va ketma-ket ikkinçi muddatga qayta saylana olmaydi. Qonun çiqaruvçi hokimiyatn…
+ ## Iqtisodiyoti
+ Peru — konçilik va qayta işlaş sanoati nisbatan rivojlangan agrar mamlakat. Yalpi içki mahsulotda konçilik uluşi 10,7%, qayta işlaş sanoati 21,5%, qişloq va örmon xöjaligi 13,2%. Qişloq xöjaligida faol aholi…
+ ## Madaniyati
+ Aholining yarmiga yaqini keçua va aymara indeyslari, qolganlari metislar. Rasmiy tillar — ispan, keçua va aymara. Dindorlarning aksariyati katolik. Adabiyotda keçua tilidagi «Olyantay» xalq dramasi mustamlaka davridan…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q419
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.