Pirgeliometr
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Пиргелиометр→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 132
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Pirgeliometr (yunonça «pyr» — olov, «helios» — Quyoş va «metreo» — ölçayman sözlaridan) — Quyoş nurlariga tik qilib qöyilgan sirtga bevosita tuşayotgan Quyoş nurlanişining quvvatini ölçaydigan asbob. Rusça Vikipediyaga k…
+ ## Iş tamoyili
+ Asbob Quyoş nurlari yutilganda ajraladigan issiqlikni ölçaşga asoslangan. ÖzME'ga köra, Yevropada keng tarqalgan Ongstryom pirgeliometrida qora rangga böyalgan ikkita bir xil, juda yupqa manganin plastinka bor. Ulardan b…
+ Amerikada etalon sifatida suv oqimli pirgeliometr qöllangan. Unda içidan suv ötadigan ikki bir xil naydagi qora kameralardan biri Quyoş nuri bilan, ikkinçisi esa tok bilan qizdiriladi. Ikkala naydan çiqayotgan suvning ha…
+ ## Tarixi
+ Rusça Vikipediyaga köra, 1892-yilda rus fizigi Orest Xvolson Quyoş radiatsiyasini pirgeliometr bilan mutlaq, aktinometr bilan esa nisbiy ölçaş nazariyasini işlab çiqqan. 1896-yilda şved geofizigi Knut Ongstryom kompensat…
+ ## Zamonaviy asboblar
+ Inglizça Vikipediyaga köra, hozirgi pirgeliometrlarda nur maxsus oyna orqali kirib, termobatareyaga tuşadi; u issiqlikni elektr signaliga aylantiradi, signal esa kvadrat metrga töğri keladigan vattlarda ifodalanadi. Asbo…
+ Pirgeliometrlar meteorologiya va iqlim kuzatuvlarida, materiallarni sinaşda, Quyoş kollektorlari va fotoelektrik panellarning samaradorligini baholaşda qöllanadi.
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 7-jild, 220-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 84
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)