Puls
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Пульс→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 130
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Puls (lotinça pulsus — «turtki, zarba»), tomir urişi — yurak qisqarişlari ta'sirida qon tomirlari devorining ritmik tebranişi, ya'ni ularning navbatma-navbat kengayib va torayib turişi. ÖzME'ga köra, arterial, venoz va k…
+ ## Tezligi
+ Soğlom odamda puls tezligi yurak urişi tezligiga mos keladi. ÖzME'ga köra, katta yoşli kişida tinç holatda u bir daqiqada 60—80 marta uradi. Yurakning daqiqasiga 90 martadan köp qisqarişi taxikardiya, 60 martadan kam qis…
+ Ba'zi yurak kasalliklarida bilakda sanalgan puls yurak urişlari sonidan kam bölib qoladi; bu holat puls defitsiti deyiladi. Inglizça Vikipediyaga köra, uni bir vaqtning özida bilakni paypaslab va stetoskop orqali yurakni…
+ ## Boşqa xususiyatlari
+ Me'yorda puls ritmik, ya'ni zarbalar teng vaqt oraliqlarida takrorlanadi. ÖzME'ga köra, yurak ritmi buzilganda (aritmiya) puls tölqinlari notekis keladi. Pulsning tarangligi arterial qon bosimiga boğliq: yuqori qon bosim…
+ ## Tarixi
+ Pulsni örganiş tibbiyotning eng qadimiy tekşiruv usullaridan biri. Rusça Vikipediyaga köra, miloddan avvalgi 3-asrda Iskandariyada yaşagan Gerofil pulsga bağişlangan risola yozgan va «sistola», «diastola» atamalarini qöl…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 7-jild, 443–444-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 82
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)