Qizbibi majmuasi
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Qizbibi majmuasi — Buxoro viloyatining Jondor tumanida, Buxoro şahridan taxminan 30 km ğarbda joylaşgan me'moriy yodgorlik. ÖzME'ga köra, u 16–18-asrlarda şakllangan va Oğoyi Buzurg, xalq orasida Qizbibi deb atalgan, «Bibi Maxsumai pok» degan unvon bilan uluğlangan avliyo ayol nomi bilan boğliq. Majmua asosan ayollar ziyorat qiladigan muqaddas joy bölgan.
Tuzilişi
13ÖzME'ga köra, majmua deyarli törtburçak tarhga ega bölib, taxminan yarim gektar maydonni egallaydi. Binolar ikki — şimoliy va janubiy — hovli atrofida guruhlangan: kiriş darvozaxonasi, hujralar, ayvonli masjid-xonaqoh, maqbara, hammom, quduq va boşqa inşootlar. Hovlilar sahniga pişiq ğişt yotqizilgan.
Majmuaga peştoq va gumbaz bilan işlangan darvozaxona orqali kiriladi. Uning ikki yonida bir xil kattalikdagi kiçik xonalar bor, tor yölak esa darvozaxonani ğarbdagi ikki xona bilan tutaştiradi — ulardan biri maqbara, boşqasi çillaxona bölgan. Darvozaxonadan söng taxminan 19 × 17 m kattalikdagi keng hovli boşlanadi, uning atrofida turli ölçamdagi hujralar, supa, hammom va quduq joylaşgan.
Asosiy binolar
13Majmuaning eng mahobatli inşooti — tarhi kvadrat şaklidagi peştoq-gumbazli masjid-xonaqoh. Uning boş peştoği hovlining şarqiy tomonidagi Qizbibi maqbarasiga qaratilgan, uç burçagida guldastalar bor, mehrob tomondagi ravoqlar orqali hammomga ötiladi. Xonaqohning janubiy tomonida töqqiz ustunli keng ayvon qurilgan. ÖzME'ga köra, butun majmuada faqat şu ayvon bezatilgan: unda yoğoç öymakorligi, yiğma bölaklar oraliğiga örnatilgan şişalar va tekis şiftdagi girih naqşlari saqlangan.
Qizbibi maqbarasi masjid röparasida, şimoliy hovlidan biroz pastroq sathda turadi va ikki xonadan iborat: biri balxiy uslubdagi, ikkinçisi — sağana joylaşgan xona — oddiy gumbaz bilan yopilgan. Maqbara deyarli bezaksiz, taşqi devorining ayrim joylarigina ganç bilan suvalgan, ğarb tomonida ayvon bor. Keyinroq majmuaning şimoli-şarqiy qismiga oşxona, otxona kabi yordamçi binolar qöşilgan, biroq ular bizgaça yetib kelmagan.
Vazifasi
13ÖzME'ga köra, darvozaxona oldida alohida turgan yana bir bino ham çillaxona sifatida xizmat qilgan va unda ruhiy xastalikka uçraganlar davolangan. Qizbibi qabrini şifo istab kelgan ayollar ziyorat qilgan; ba'zi ma'lumotlarga köra, majmuaga, ayniqsa çillaxonaga, faqat ayollar kirgan. ÖzME majmuani köp vazifali va murakkab tuzilişli ziyoratgohlarning yaxşi namunasi sifatida baholaydi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Qizbibi majmuasi // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4125 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAQizbibi majmuasi. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4125
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4125
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 10-jild, 122-b.manbaa.uz · ÖzME, 10-jild, 122-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.