Qozi
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Qozi — musulmon davlatlarida hukmdor tayinlagan, shariat asosida sud vazifasini bajargan sudya va sharʼiy mahkama raisi.→ Qozi — musulmon davlatlarida hukmdor tayinlagan, şariat asosida sud vazifasini bajargan sudya va şar'iy mahkama raisi. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− VIII asrning ikkinchi yarmida Abbosiylar davlatida oliy qozi — qozi ul-quzzot lavozimi joriy qilingan. Ingliz Vikipediyasiga koʻra, Mamluklar sultonligi (1250–1516) har bir sunniy mazhab uchun bittadan, jami toʻrtta oliy…
− Rus Vikipediyasiga koʻra, qozi lavozimi keyinchalik Usmonli imperiyasi, oʻzbek xonliklari, Turkiston general-gubernatorligi va Shimoliy Kavkazda ham mavjud boʻlgan. XIX asrdan diniy qonunlar va sudlar joriy etilishi bila…
+ 8-asrning ikkinçi yarmida Abbosiylar davlatida oliy qozi — qozi ul-quzzot lavozimi joriy qilingan. Ingliz Vikipediyasiga köra, Mamluklar sultonligi (1250–1516) har bir sunniy mazhab uçun bittadan, jami törtta oliy qo…
+ Rus Vikipediyasiga köra, qozi lavozimi keyinçalik Usmonli imperiyasi, özbek xonliklari, Turkiston general-gubernatorligi va Şimoliy Kavkazda ham mavjud bölgan. 19-asrdan diniy qonunlar va sudlar joriy etilişi bilan…
11 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 32
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Qozi — musulmon davlatlarida hukmdor tayinlagan, şariat asosida sud vazifasini bajargan sudya va şar'iy mahkama raisi.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Qozi→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 32
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Qozi (arabça: قاضي) — musulmon davlatlarida hukmdor tomonidan tayinlanib, şariat asosida sud vazifasini bajaruvçi sudya, şar'iy mahkama raisi. Ba'zi qozilar ilm bilan şuğullangan, ba'zan imomlik vazifasini ham baja…
+ ## Vazifalari
+ Özbek Vikipediyasi ma'lumotiga köra, qozi öz şahri yoki viloyatidagi fuqarolik va jinoiy işlarni olib borgan, jamoatçilik axloqi saqlanişini nazorat qilgan, zarur bölganda odamlar va mulkka vasiylik tayinlagan, v…
+ Ingliz Vikipediyasiga köra, qozi sudlov bilan birga yetim va voyaga yetmaganlar ustidan vasiylik, vasiyatlarni ijro etiş, guvohlarni tasdiqlaş, vaqflarni boşqariş va jamoat axloqi (hisba) ustidan nazorat kabi sud bo…
+ Musulmon bölmagan fuqarolarning işlarini qozi ularning diniy kitoblari (Tavrot, Injil) asosida hal qilgan. Qozi hukmi ustidan xalifaga şikoyat qiliş mumkin bölgan. Ingliz Vikipediyasiga köra esa, şariatda apellyat…
+ ## Tarixi
+ Özbek Vikipediyasiga köra, dastlab qozilarni Muhammad payğambar, undan keyin xalifa Umar tayinlagan. Rus Vikipediyasida birinçi qozilarni Umar ibn al-Xattob Madina, Basra va Kufada tayinlagani aytiladi. Ingliz Vikipe…
+ VIII asrning ikkinçi yarmida Abbosiylar davlatida oliy qozi — qozi ul-quzzot lavozimi joriy qilingan. Ingliz Vikipediyasiga köra, Mamluklar sultonligi (1250–1516) har bir sunniy mazhab uçun bittadan, jami törtta oliy…
+ Rus Vikipediyasiga köra, qozi lavozimi keyinçalik Usmonli imperiyasi, özbek xonliklari, Turkiston general-gubernatorligi va Şimoliy Kavkazda ham mavjud bölgan. XIX asrdan diniy qonunlar va sudlar joriy etilişi bila…
+ Buxoro amirligida Amir Olimxon (1910–1920) davrida Qozi Mirzo Hikmatulloh qozilik bilan birga talabalarga ilm bergan va umri davomida 300 ta kitob yozgan. Özbekiston SSRda, xususan Toşkentda, 1930-yillarning boşigaça…
+ ## Ta'limi va malakasi
+ Özbek Vikipediyasiga köra, qozi lavozimini öz obrösiga doğ tuşirmagan, ilmli, şariat qonunlarini yetarliça biladigan, yaqqol jismoniy nuqsoni yöq, soğlom va odil, erkin (qul bölmagan) musulmon egallaşi mumkin…
+ Ingliz Vikipediyasida keltirilişiça, barça huquqşunoslar kelişgan minimal talab — qozi guvoh bilan bir xil şartlarga javob berişi: erkin, aqli joyida, voyaga yetgan, işonçli va musulmon bölişi. Ba'zilar uni hu…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q217029
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.