Qozon

+ Qozon (tatarça va rusça Kazan) — [[m:352|Rossiya]] Federatsiyasidagi şahar, Tatariston Respublikasining poytaxti. Volga daryosining çap qirğoğida, unga Qozonka daryosi quyiladigan joyda joylaşgan. Inglizça Vikipediyaga k…

+ ## Nomi

+ Inglizça Vikipediyaga köra, tatar va boşqa turkiy tillarda «qozon» sözi idiş ma'nosini anglatadi. Nom kelib çiqişi haqida bir neça rivoyat bor; eng ehtimolli izohga köra, şahar botiq joyda — göyo qozon tubida — joylaşgan…

+ ## Tarixi

+ ÖzME'ga köra, şaharga 1-ming yillikning oxirida Volga bulğorlari asos solgan. Rasmiy qabul qilingan sana — 1005-yil; Inglizça Vikipediya bu taxminni Qozon Kremli hududidagi qazişmalarda topilgan çex tangasi va boşqa buyu…

+ ÖzME 14-asr oxirida şahar Moskva qöşinlari tomonidan vayron qilinib, bir neça ön yildan söng qayta tiklanganini yozadi. 1438-yildan Qozon Qozon xonligining poytaxti bölgan; Inglizça Vikipediyaga köra, xonlikka Oltin Örda…

+ 1552-yilda Qozon rus podşosi Ivan IV (Ivan Grozniy) qöşinlari tomonidan egallangan. Inglizça Vikipediyaga köra, şundan söng tatar aholisining köp qismi şahardan çiqarilgan, masjid va saroylar buzilgan. 1708-yildan şahar …

+ ## Me'moriy yodgorliklari

+ Şaharning asosiy tarixiy majmuasi — Qozon Kremli; u 2000-yilda YUNESKO Jahon merosi röyxatiga kiritilgan. ÖzME'ga köra, Kreml hududida Suyumbeka minorasi, Petropavlovsk sobori, gubernator saroyi saqlangan; şaharda Marjon…

+ ## Iqtisodiyoti va madaniyati

+ ÖzME Qozonni Volga böyining muhim sanoat va madaniy markazlaridan biri deb ta'riflaydi. Şaharda maşinasozlik (aviatsiya va dvigatelsozlik, elektron hisoblaş texnikasi), kimyo va neft-kimyo, yengil va oziq-ovqat sanoati r…

+ Şaharda universitet va konservatoriya kabi köplab oliy öquv yurtlari, opera va balet teatri, Tatariston Respublikasi milliy muzeyi va boşqa madaniyat muassasalari faoliyat körsatadi. Inglizça Vikipediyaga köra, Qozon tat…