Rabot
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Rabot — Marokaş poytaxti, mamlakatning madaniy va sanoat markazlaridan biri. Şahar Bu-Regreg daryosining narigi qirğoğidagi Sale şahri bilan birga poytaxt aglomerasiyasini taşkil etadi.
Tarixi
13Rus tilidagi Vikipediyaga köra, miloddan avvalgi 3-asrdan Bu-Regreg böyida Şella nomli puniy aholi punkti bölgan, 40-yilda rimliklar uni Sala Koloniya şahriga aylantirgan. Inglizça Vikipediyada esa bu hududda fenikiyaliklar aholi punkti bölgani arxeologlar orasida munozarali ekani aytiladi.
Şaharning asos solinişi sanasi manbalarda turliça: özbekça Vikipediyada şaharga 1150-yilda muvahhidlar asos solgan deyiladi; inglizça Vikipediyada Abd al-Mömin 1150 yoki 1151-yilda qasaba (qal'a) qurgani, rus tilidagi Vikipediyada esa 1146-yilda qal'a qurgani yoziladi. “Ribat-al-Fath” nomi 1170-yilda qayd etilgan. Muvahhidlar hukmdori Yaqub al-Mansur (1184–1199) davrida şahar gullab-yaşnadi, ulkan masjid qurilişi boşlandi, ammo u tugallanmadi. Keyinçalik şahar inqirozga uçradi; 1515-yilda Leo Afrikanus Rabotda atigi yuzta yaşaş uyi qolganini yozgan.
Ispaniyadan moriskolarning quvilişi şaharning qayta rivojlanişiga sabab böldi. 1627-yilda Rabot va Sale Bu-Regreg respublikasiga birlaşdi; uni korsarlar (dengiz qaroqçilari) boşqargan. Özbekça Vikipediyada bu davlat 1627–66-yillardagi “Rif respublikasi” deb atalgan. Inglizça Vikipediyada alaviylar 1666-yilda hududni egallagani aytiladi; rus tilidagi Vikipediyada respublika 1818-yilgaça mavjud bölgani yoziladi. Inglizça Vikipediyaga köra, 1829-yilda Avstriya kemasi qaroqçilar hujumida yöqolgaç, Avstriya şaharni öqqa tutgan.
1912-yilda Fes şartnomasiga köra Fransiya protektorat örnatdi va general Lyote poytaxtni Fesdan Rabotga köçirdi. 1913-yilda Anri Prost yangi şahar (Vil-Nuvel) loyihasini tuzdi. 1956-yilda Marokaş mustaqillikka erişgaç, Rabot poytaxt bölib qoldi.
Geografiyasi
13Rabot Atlantika okeani sohilida, Bu-Regreg daryosining quyiliş joyida joylaşgan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, Kasablankadan 90 km şimoli-şarqda joylaşgan. Iqlimi özbekça Vikipediyada subtropik, rus tilidagi Vikipediyada örtaer dengizi iqlimi deb ta'riflanadi. Yanvarning örtaça harorati taxminan 12°, iyulda 22° (rus tilidagi Vikipediyada eng issiq oy — avgust, 22°). Yillik yoğin 530 mm; yoğinlar asosan qiş oylarida yoğadi.
Aholisi
131990-yillar örtalarida aholisi 1,38 mln kişidan ziyod deb körsatilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 2024-yilda şahar aholisi 515 619 kişi, 2025-yilda metropoliten hudud aholisi taxminan 2,1 mln. Raqamlar turli hududiy çegaralar va yillarga tegişli.
Iqtisodiyoti
13Rabot — mamlakatning yirik iqtisodiy markazi. Sanoatning asosiy tarmoqlari: töqimaçilik va tikuvçilik, oziq-ovqat, metallsozlik, kön-poyabzal, yoğoçsozlik, kimyo, poligrafiya; mebel va mineral öğitlar işlab çiqariladi. Şaharda banklar va hukumat idoralari joylaşgan. Rabot temir yöl, avtomobil yöllari va xalqaro ahamiyatdagi aeroport orqali boğlangan.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Rabotda universitet (1957), konservatoriya, ilmiy tadqiqot muassasalari, milliy teatr, muzeylar va kutubxonalar bor. Udayya muzeyi 1915-yilda taşkil etilgan. Şaharning tarixiy markazi Bu-Regreg böyidagi qoya ustida joylaşgan. Me'moriy yodgorliklar orasida Hasan masjidi va uning minorasi, Katta masjid, maqbaralar, Qirol saroyi, Udayya qasabasi, Bab al-Kabir darvozasi va Şella qal'asi bor. Şaharning tarixiy obidalari va 20-asr örtalaridagi yangi şahar rejasi 2012-yildan YUNESKOning Butunjahon merosi röyxatida. CNN 2013-yilda Rabotni “Eng yaxşi turistik yönalişlar” röyxatida ikkinçi öringa qöygan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Rabot // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/546 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APARabot. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/546
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/546
Raqamlarda
Aholi soni · 2024-yil
510 ming kişi
−11 %2014-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q3551wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q1028wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.