Raşt
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Raşt — ilk örta asrlarda (6–14-asrlar) hozirgi Tojikistonning Garm viloyati hududida bölgan şahar va viloyat. Uning örnida hozirgi Garm (Ğarm) şahri joylaşgan.
Tarixi
13Uzbekça Vikipediyadagi ma'lumotga köra, Raşt Termizdan 60 farsax masofada bölgan. 8-asr oxirida barmakiylar avlodi Fadl ibn Yah'yo (Xolid ibn Barmak nabirasi) turkiylar bilan çegaradoş yerda mustahkam devor va darvoza qurdirgan. Raşt şahri hozirgi Garm şahri örnida bölgan.
Qöşni Xat qişloğidan ilk örta asrlarga oid tangalar xazinasi topilgan. Unda 630-yilga oid Vizantiya imperatori surati tuşirilgan oltin tanga va 7–8-asr boşiga oid xitoy közgusi bor. Bu topilmalar Raşt orqali Buyuk ipak yöli ötganini va u yunon-baqtriya davrida ham mavjud bölganini körsatadi. V. Bartold fikriga köra, Raşt viloyati 15-asrdan boşlab Qorategin deb atala boşlagan.
Rus Vikipediyasiga köra, Garm oldin şahar va Buxoro xonligi tarkibidagi toğli Qorategin bekligining poytaxti bölgan. 1929—1930 va 1938—1939-yillarda Garm okrugi markazi, 1939—1955-yillarda Tojikiston SSRdagi Garm viloyati markazi bölgan, keyin Garm tumani markaziga aylangan. Ingliz Vikipediyasiga köra, 1920-yillarda Garm bosmaçilarning, ya'ni Markaziy Osiyodagi sovetlarga qarşi harakatning markazlaridan biri bölgan; 1929-yilda qömondon Faizal Maksum Afğonistondan ötib, Garmni qisqa muddat egallagan, söng sovet qöşinlari uni siqib çiqargan. 1992—1997-yillardagi fuqarolar uruşida Garm muxolifat tayançi bölgan, uruşning keyingi davrida şahar muxolifat nazoratida bölgan. 2010-yil oktabrida Tojikiston Içki işlar vazirligi Garm çekkasida uç jangarini yöq qilganini ma'lum qilgan.
Geografiyasi
13Garm Tojikistonning markaziy qismida, Surxob daryosining öng qirğoğida, Duşanbedan 185 km masofada joylaşgan. Hudud yuqori seysmik zonada joylaşgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, u Raşt vodiysi hududida joylaşgan.
Aholisi
13Rus Vikipediyasiga köra, 2022-yil 1-yanvar holatida Garm aholisi taxminan 9000 kişi. Ingliz Vikipediyasi 2020-yil yanvar holatida 9800 kişi deb baholaydi.
Iqtisodiyoti
13Raşt atrofida kumuş konlari bölgan: 10-asrda şaharda zarbxona işlab, somoniylarning dirhamlari çiqarilgan. Garmda katta bozor bölgan.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Garmda S. Aynov nomidagi Davlat pedagogika universitetining Raşt tumanidagi filiali işlaydi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Raşt // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/939 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APARaşt. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/939
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/939
Raqamlarda
Aholi soni · 2020-yil
9 800 kişi
+18,1 %2016-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q1018180wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q4071361wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.