Rele

+ Rele (fransuzça relayer — «almaştirmoq») — kuzatib turilgan biror kattalik, masalan, tok, kuçlaniş, bosim yoki harorat belgilangan qiymatdan özgarganda boşqariladigan zanjir yoki ijro mexanizmiga sakrab ta'sir körsatadig…

+ ## Tarixi

+ Rusça Vikipediyaga köra, releni birinçi bölib kim yaratgani haqida fikrlar har xil. Ba'zi fan tarixçilari uni rus olimi P. L. Şilling 1830–1832-yillarda öz telegrafining çaqiruv qurilmasi uçun yasagan deb hisoblaydi. Boş…

+ ## Asosiy turlari

+ ÖzME ma'lumotiga köra, **akustik rele** tovuş çastotasi va bosimi, tebranişlar hamda materiallarning tovuşni yutiş yoki qaytariş xossalarini kuzatadi. **Vaqt relesi** avtomatik tizim qismlari orasida ta'sir uzatilganda k…

+ **Himoya relesi** elektr uzatiş liniyalari, sanoat qurilmalari va boşqa elektr jihozlarini qisqa tutaşuv hamda nosoz işlaş rejimidan asraydi. U qaysi kattalikka sezgirligiga qarab tok, kuçlaniş, quvvat, qarşilik va çasto…

+ **Mexanik rele** siljiş, tezlik, ziçlik kabi mexanik kattaliklarni kuzatadi va asosan turli mexanik datçiklardan iborat böladi. **Optik rele** (fotorele) yoruğlik oqimi özgarişiga javob beradi; uning mexanik, elektr va f…

+ ## Elektromagnit rele

+ ÖzME'ga köra, eng keng tarqalgan turlardan biri — elektromagnit rele elektr toki özgarişini sezadi. Uning sezgir qismi çulğam va qözğaluvçan yakor yoki özakdan iborat magnit tizim, ijroçi qismi esa kontaktlardir. Çulğamd…

+ ## Qöllanilişi

+ Relelar energetika, aloqa, signalizatsiya, telemexanika va avtomatikada keng qöllaniladi. Rusça Vikipediyaga köra, vazifasiga qarab ular himoya, boşqaruv va nazorat relelari guruhlariga ham ajratiladi. Bir neça rele va b…