Roziya Karimova

Roziya Karimova (Roziya Zaripovna Karimova; 1916-yilda tuğilgan) — özbek raqqosasi, balet artisti, xoreograf, pedagog va san'atşunos olima, Özbekiston xalq artisti (1950). ÖzME'ga köra, u 1916-yil 18-martda Qozonda tuğilgan.

ÖzME ma'lumotiça, Karimova 1932-yilda Özbek davlat musiqali teatri qoşidagi teatr studiyasini tamomlagan va şu teatr truppasida raqs tuşa boşlagan. 1939–1957-yillarda Özbek davlat opera va balet teatrida (hozirgi Navoiy teatri) yakkaxon raqqosa bölgan.

U spektakllarda lirik va qahramonona ruhdagi raqslarni ijro etiş bilan birga dramatik rollarni ham ijro etgan: «Örtoqlar»da Anorxon, «Gulsara»da Asal, «Arşin mol olon»da Osiyo obrazlarini yaratgan. ÖzME'ga köra, balet partiyalarida u özbek xalq raqsi harakatlarini pantomima bilan uyğunlaştirişga intilgan. Ye. Brusilovskiyning «Gulandom», S. Vasilenkoning «Oq bilak», Ç. Punining «Esmeralda» baletlarida Gulandom, Oq bilak va Ona partiyalarini, «Böron» va J. Bizening «Karmen» operalarida esa Kumuşoy va Fraskita raqs partiyalarini ijro etgan.

1949-yildan Karimova Özbek raqs va xoreografiya bilim yurtida dars bergan. 1957–1960-yillarda Muqimiy teatrida baletmeyster bölib, «Ravşan va Zulxumor», «Nurxon» kabi spektakllarning raqslarini sahnalaştirgan.

ÖzME'ga köra, 1964-yildan u Hamza nomidagi San'atşunoslik institutida katta ilmiy xodim bölib işlagan. Özbek raqsiga oid ilmiy asarlar va uslubiy qöllanmalar muallifi: ular orasida «Bahor» ansambli raqslari haqidagi kitob (1979), Isaxar Akilov sahnalaştirgan özbek raqslari haqidagi tadqiqot (1987), özbek raqsi darslariga bağişlangan qöllanma (1987), «Farğona raqsi» (1992), «Tanavor» (1993) va «Doyra zarblariga maşğulot» (1995) bor. Bu asarlarning bir qismi rus tilida çop etilgan.

ÖzME'ga köra, Roziya Karimova 1983-yilda Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofotiga sazovor bölgan, 1998-yilda «El-yurt hurmati» ordeni bilan taqdirlangan. Uning ijodi özbek milliy raqsini sahnaga olib çiqiş va ilmiy jihatdan örganiş tarixida muhim örin tutadi.