Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Rudakiy

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 92%Claude Opus 5.5SI 8%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      fors shoiri → fors şoiri

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − XII asr muallifi Samʼoniy shoirning toʻliq nomini Abu Abdullo Jaʼfar ibn Muhammad ibn Hakim ibn Abdurahmon ibn Odam ar-Rudakiy, deb keltiradi. Keyingi manbalarda (XV asrdan) kunyasi boshqacha berilgan: Davlatshoh Samarqa…

      + 12-asr muallifi Sam'oniy şoirning töliq nomini Abu Abdullo Ja'far ibn Muhammad ibn Hakim ibn Abdurahmon ibn Odam ar-Rudakiy, deb keltiradi. Keyingi manbalarda (15-asrdan) kunyasi boşqaça berilgan: Davlatşoh Samarqan…

      12 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Rudakiy→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 3

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Rudakiy Abu Abdullo Ja'far ibn Muhammad (taxminan 858–940/941) — fors şoiri, qöşiqçi va musiqaçi. U fors şe'riyati asosçilaridan biri hisoblanadi.

      + ## Nomi va tuğilişi

      + XII asr muallifi Sam'oniy şoirning töliq nomini Abu Abdullo Ja'far ibn Muhammad ibn Hakim ibn Abdurahmon ibn Odam ar-Rudakiy, deb keltiradi. Keyingi manbalarda (XV asrdan) kunyasi boşqaça berilgan: Davlatşoh Samarqa…

      + Tuğilgan yili manbalarda aytilmagan, tadqiqotçilar turliça taxmin qiladi. Özbekça Vikipediyada 858-yil, rus Vikipediyasida 859-yil körsatilgan; ingliz Vikipediyasida taxminan 858-yil deyiladi. Rus manbasida Bertels…

      + ## Hayoti

      + Rivoyatlarga köra, sakkiz yoşida Qur'onni yodlagan. U arab tilini örgangan, musiqadan Abul Abbos Baxtiyordan ta'lim olgan, çang, ud, barbat kabi çolğularni çalgan. Ta'lim oliş uçun Samarqandga borgan, keyinçali…

      + Rudakiy Somoniylar saroyida, amir Nasr II (914–943) davrida ijod qilgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, Sassan Tabatabaiy uni amir Ahmad Somoniy (907–914) saroyida ham bölgan, deb hisoblaydi. Asosiy homiysi vazir Abulfazl…

      + Şoirning körligi haqida manbalar turliça fikr bildiradi. Avfiy uni tuğma kör, degan; ayrim zamonaviy olimlar bunga şubha bildirgan, çunki asarlarida tabiat tasviri jonli. Özbekça Vikipediyada duşmanlari uning k…

      + ## Ijodi

      + An'anaga köra, Rudakiy yuz minglab bayt yozgan: özbekça manbada 100 000, ingliz va rus manbalarida 180 000 bayt deyiladi. Bizgaça taxminan 1000 bayt yetgan. Qasida, ğazal, ruboiy, masnaviy va boşqa janrlarda yozgan…

      + Ingliz manbasiga köra, uning şe'rlari dunyoviy xarakterda, qadimgi eroniy tuşunçalarga murojaat qiladi va pand-nasihat uslubidagi baytlar ham bor. Rudakiy va izdoşlari Xuroson uslubini rivojlantirgan.

      + ## Merosi

      + Eronda Rudakiy «yangi fors şe'riyatining asosçisi», Tojikistonda «tojik adabiyotining otasi» deb e'tirof etiladi. 1958-yilda tavalludining 1100 yilligi nişonlandi; Panjrudda uning taxminiy qabri topilib, maqbara quril…

    5. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q312954

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.