Asosiy mazmunga ötiş

Nima yangi v1.6.4 · 25-oktabr

Hamma versiyalar →
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Saddi Iskandariy

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 91%Claude Opus 5.5SI 9%
    1. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      1 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      11 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    2. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Rus tilidagi Vikipediyaga koʻra, doston 1485-yilda yozilgan; inglizcha Vikipediya esa uni XV asrning ikkinchi yarmiga oid deb koʻrsatadi. Asar „Xamsa“ga kirgan. Unda fors («Shohnoma», «Iskandarnoma») va arab (Qurʼon) riv…

      + Rus tilidagi Vikipediyaga köra, doston 1485-yilda yozilgan; inglizça Vikipediya esa uni 15-asrning ikkinçi yarmiga oid deb körsatadi. Asar „Xamsa“ga kirgan. Unda fors («Şohnoma», «Iskandarnoma») va arab (Qur'on) riv…

      11 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    3. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Saddi_Iskandariy→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 30

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + „Saddi Iskandariy“ — Alişer Navoiyning „Xamsa“sidagi yakuniy doston. U çiğatoy turkiy tilida yozilgan va Iskandar obrazini şarq adabiyotidagi talqin asosida bayon etadi.

      + ## Yaratilişi

      + Rus tilidagi Vikipediyaga köra, doston 1485-yilda yozilgan; inglizça Vikipediya esa uni XV asrning ikkinçi yarmiga oid deb körsatadi. Asar „Xamsa“ga kirgan. Unda fors («Şohnoma», «Iskandarnoma») va arab (Qur'on) riv…

      + Inglizça manbaga köra, doston Nizomiy Ganjaviy „Xamsa“sidagi „Iskandarnoma“ning Navoiydagi muqobili bölib, u bilan bir xil vaznda — mutaqorib bahrida — yozilgan. Navoiy uni Jomiy özining „Xiradnomai Iskandariy“sini t…

      + Nomi Zulqarnayn qissasini eslatadi. Qur'onda Zulqarnayn ya'juj va ma'jujni tösib turuvçi devor qurişga Xudo tomonidan topşirilgan zot sifatida tilga olinadi. Inglizça manbaga köra, Navoiy uni Makedoniyalik Iskandar…

      + ## Mazmuni

      + Inglizça manbaga köra, doston tört qismdan iborat: orzu-maqsadlar haqidagi umumiy mulohaza (Andarz), gado şoh haqidagi hikoya (Hikoyat), Iskandar va Arastuning suhbati (Hikmat) hamda Iskandar tarjimai holi (Doston).

      + Dostonning asosiy qismi Iskandarning tuğilişidan boşlanadi. Rum şohi Faylaqus vayrona orasidan topilgan çaqaloqni öz farzandi qilib oladi va unga Iskandar deb nom beradi. Unga Arastuning otasi Naqumoji ustoz qilib …

      + Xiroj mojarosi tufayli Doro bilan uruş boşlanadi. Doroning noiblari unga xiyonat qiladi, u yarador holda asir tuşadi va ölim oldidan Iskandarga vasiyat qiladi. Iskandar vasiyatni ado etib, Doroning qizi Ravşanakka u…

      + Iskandar ya'juj va ma'juj zulmidan panoh söragan xalq uçun Saddi Iskandariyni quradi. Bir manbaga köra, u buni Mağribni fath etib Rumga qaytayotganda, ikki toğ orasida olti oy davomida bajargan; rus tilidagi maqolad…

      + ## Tarjima va naşrlari

      + Dostonning rusça tarjimasi V. Derjavin qalamiga mansub bölib, „Xudojestvennaya literatura“ naşriyotida 1972-yilda „Stena Iskandara“ nomi bilan çop etilgan.

    4. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q25514424

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.