Samarqand darvozalari

+ Samarqand darvozalari — [[m:683|Samarqand]] şahrining örta asrlardagi mudofaa devorlariga qurilgan kiriş darvozalari. ÖzME'ga köra, ular örta asr şaharsozligi an'analariga muvofiq barpo etilgan, asosan [[m:1092|Amir Temu…

+ ## Şahar devorining paydo bölişi

+ ÖzME ma'lumotiça, möğullar bosqinidan ança oldin, 10-asrdayoq hozirgi Samarqand örnida — qadimgi şahar Afrosiyobdan janubroqda — turli kasb egalari yaşaydigan mahallalar şakllangan edi. 11-asrda bu mahallalar bir neça da…

+ Mudofaa devori joyning relyefiga moslaşib, egri-bugri çiziq bölib ötgan. ÖzME'ga köra, bu devorlarni öz közi bilan körgan [[m:1095|Zahiriddin Muhammad Bobur]] uning ustida otliq bemalol yura olganini yozib qoldirgan. Şah…

+ ## Şahar darvozalari

+ ÖzME'ga köra, şahar devorida oltita darvoza bölgan: - şimoldagi Namozgoh darvozasi, 15-asrda Şayxzoda deb ham atalgan; undan Buxoroga boradigan Köyi Malik (Şoh yöli) boşlangan; - Bob ul-Hadid, 15-asrda Ohanin yoki Temir …

+ ## Me'moriy körinişi

+ Darvozalar öz davrining ruhiga mos, salobatli qilib qurilgan. ÖzME'ga köra, ularning peştoqlari ikki yonida mustahkam minoralar bölgan, devorlari turli ranglarda tovlanuvçi koşinlar bilan bezatilgan. Har bir darvozadan ş…

+ Amir Temur 1404-yilda bu yöllarni kengaytirib, töğrilaş haqida farmon bergan va ayrim işlar boşlangan. Biroq öşa qişning qattiq sovuği, qalin qor va sohibqironning vafoti tufayli quriliş töxtab qolgan. 15-asrda temuriy A…

+ ## Yöq bölib ketişi

+ 17-asrda qurilişlar sustlaşgan, 18-asrning 20-yillarida esa şahar inqirozga uçrab, uzoq vaqt deyarli huvillab qolgan; me'moriy yodgorliklar, jumladan darvozalar ham xarobaga aylangan. ÖzME'ga köra, Rossiya imperiyasi Tur…