Samolyot
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Самолёт→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 124
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Samolyot (rusça «sam» — «özi» va «letat» — «uçmoq»), aeroplan — havodan oğir uçiş apparati; dvigatel uni oldinga harakatlantirganda qanotlarida hosil böladigan kötariş kuçi hisobiga havoda uşlanib turadi. Rusça Vikipediy…
+ ## Atamasi
+ Rusça Vikipediyaga köra, rus tilida «samolyot» sözi 19-asrgaça boşqa narsalarni — töquv dastgohidagi mokini, ayrim guberniyalarda esa omoçni bildirgan. Uçiş apparatiga nisbatan u 19-asrning ikkinçi yarmidan işlatila boşl…
+ ## Uçiş tamoyili va tuzilişi
+ ÖzME'ga köra, porşenli dvigatelli samolyotlarni dvigatel valiga örnatilgan va tez aylanadigan havo vinti tortadi, reaktiv samolyotlar esa soplodan katta tezlikda otilib çiqadigan gazlarning itariş kuçi bilan uçadi. Rusça…
+ Samolyotning asosiy qismlari: - **fyuzelyaj** — ekipaj, yölovçilar, yuk va jihozlar joylaşadigan korpus; - **qanot** — kötariş kuçini hosil qiladi; unga eleronlar va qanot mexanizatsiyasi (zakrilkalar va boşqalar) örnati…
+ ## Turlari
+ ÖzME samolyotlarni bir neça belgiga köra tasniflaydi: qanotlar soniga köra — monoplan (bir tekislikda) va biplan (ikki tekislikda); dvigatellar soniga köra — bir, ikki, uç, tört va undan ortiq dvigatelli; dvigatel turiga…
+ ÖzME'ga köra, porşenli vintmotorli samolyotlar soatiga 320 kilometrgaça, turbovintli va turboreaktiv samolyotlar 1000 kilometrgaça, tovuşdan tez uçar samolyotlar esa 2500–3000 kilometrgaça tezlik oladi.
+ ## Tarixi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, 1799-yilda ingliz olimi Jorj Keyli kötariş, harakatlantiriş va boşqariş tizimlariga ega qözğalmas qanotli apparat ğoyasini ilgari surgan. Xalqaro aviatsiya federatsiyasi aka-uka Raytlarning 19…
+ ## Özbekistonda
+ ÖzME'ga köra, samolyotlar [[m:337|Özbekiston]]da ham işlab çiqarilgan. Toşkent aviatsiya zavodida (keyinçalik Toşkent aviatsiya işlab çiqariş birlaşmasi) Il-14, An-8, An-10, An-12, An-22 «Antey», 1973-yildan Il-76 samoly…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: moderator→ Tekşirgan: moderator
Sabab: ÖzME matn qism 01 qaytarildi
− Samolyot (rusça «sam» — «özi» va «letat» — «uçmoq»), aeroplan — havodan oğir uçiş apparati; dvigatel uni oldinga harakatlantirganda qanotlarida hosil böladigan kötariş kuçi hisobiga havoda uşlanib turadi. Rusça Vikipediy…
− ## Atamasi
− Rusça Vikipediyaga köra, rus tilida «samolyot» sözi 19-asrgaça boşqa narsalarni — töquv dastgohidagi mokini, ayrim guberniyalarda esa omoçni bildirgan. Uçiş apparatiga nisbatan u 19-asrning ikkinçi yarmidan işlatila boşl…
− ## Uçiş tamoyili va tuzilişi
− ÖzME'ga köra, porşenli dvigatelli samolyotlarni dvigatel valiga örnatilgan va tez aylanadigan havo vinti tortadi, reaktiv samolyotlar esa soplodan katta tezlikda otilib çiqadigan gazlarning itariş kuçi bilan uçadi. Rusça…
− Samolyotning asosiy qismlari: - **fyuzelyaj** — ekipaj, yölovçilar, yuk va jihozlar joylaşadigan korpus; - **qanot** — kötariş kuçini hosil qiladi; unga eleronlar va qanot mexanizatsiyasi (zakrilkalar va boşqalar) örnati…
− ## Turlari
− ÖzME samolyotlarni bir neça belgiga köra tasniflaydi: qanotlar soniga köra — monoplan (bir tekislikda) va biplan (ikki tekislikda); dvigatellar soniga köra — bir, ikki, uç, tört va undan ortiq dvigatelli; dvigatel turiga…
− ÖzME'ga köra, porşenli vintmotorli samolyotlar soatiga 320 kilometrgaça, turbovintli va turboreaktiv samolyotlar 1000 kilometrgaça, tovuşdan tez uçar samolyotlar esa 2500–3000 kilometrgaça tezlik oladi.
− ## Tarixi
− Inglizça Vikipediyaga köra, 1799-yilda ingliz olimi Jorj Keyli kötariş, harakatlantiriş va boşqariş tizimlariga ega qözğalmas qanotli apparat ğoyasini ilgari surgan. Xalqaro aviatsiya federatsiyasi aka-uka Raytlarning 19…
− ## Özbekistonda
− ÖzME'ga köra, samolyotlar [[m:337|Özbekiston]]da ham işlab çiqarilgan. Toşkent aviatsiya zavodida (keyinçalik Toşkent aviatsiya işlab çiqariş birlaşmasi) Il-14, An-8, An-10, An-12, An-22 «Antey», 1973-yildan Il-76 samoly…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Самолёт→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 114
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Samolyot (rusça «sam» — «özi» va «letat» — «uçmoq»), aeroplan — havodan oğir uçiş apparati; dvigatel uni oldinga harakatlantirganda qanotlarida hosil böladigan kötariş kuçi hisobiga havoda uşlanib turadi. Rusça Vikipediy…
+ ## Atamasi
+ Rusça Vikipediyaga köra, rus tilida «samolyot» sözi 19-asrgaça boşqa narsalarni — töquv dastgohidagi mokini, ayrim guberniyalarda esa omoçni bildirgan. Uçiş apparatiga nisbatan u 19-asrning ikkinçi yarmidan işlatila boşl…
+ ## Uçiş tamoyili va tuzilişi
+ ÖzME'ga köra, porşenli dvigatelli samolyotlarni dvigatel valiga örnatilgan va tez aylanadigan havo vinti tortadi, reaktiv samolyotlar esa soplodan katta tezlikda otilib çiqadigan gazlarning itariş kuçi bilan uçadi. Rusça…
+ Samolyotning asosiy qismlari: - **fyuzelyaj** — ekipaj, yölovçilar, yuk va jihozlar joylaşadigan korpus; - **qanot** — kötariş kuçini hosil qiladi; unga eleronlar va qanot mexanizatsiyasi (zakrilkalar va boşqalar) örnati…
+ ## Turlari
+ ÖzME samolyotlarni bir neça belgiga köra tasniflaydi: qanotlar soniga köra — monoplan (bir tekislikda) va biplan (ikki tekislikda); dvigatellar soniga köra — bir, ikki, uç, tört va undan ortiq dvigatelli; dvigatel turiga…
+ ÖzME'ga köra, porşenli vintmotorli samolyotlar soatiga 320 kilometrgaça, turbovintli va turboreaktiv samolyotlar 1000 kilometrgaça, tovuşdan tez uçar samolyotlar esa 2500–3000 kilometrgaça tezlik oladi.
+ ## Tarixi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, 1799-yilda ingliz olimi Jorj Keyli kötariş, harakatlantiriş va boşqariş tizimlariga ega qözğalmas qanotli apparat ğoyasini ilgari surgan. Xalqaro aviatsiya federatsiyasi aka-uka Raytlarning 19…
+ ## Özbekistonda
+ ÖzME'ga köra, samolyotlar [[m:337|Özbekiston]]da ham işlab çiqarilgan. Toşkent aviatsiya zavodida (keyinçalik Toşkent aviatsiya işlab çiqariş birlaşmasi) Il-14, An-8, An-10, An-12, An-22 «Antey», 1973-yildan Il-76 samoly…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 7-jild, 131–132-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 76
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)