Sent Vinsent va Grenadinlar

Sent Vinsent va Grenadinlar — Karib dengizidagi mustaqil davlat, Hamdöstlik tarkibiga kiradi. U Sent Vinsent oroli va Grenadina orollarining şimoliy qismidan iborat. Maydoni 389 km², poytaxti — Kingstaun.

Orolga Xristofor Kolumb avliyo Vinsent kunida yetib borgan; rus Vikipediyasida sana 1498-yil 22-yanvar deb körsatilgan. Ingliz Vikipediyasida mazkur kun bir örinda 1496-yil, boşqa örinda 1498-yil deb berilgan. Ispanlar mulki 17-asrgaça (özbek Vikipediyasiga köra) yoki 1627-yilgaça (rus Vikipediyasiga köra) davom etgan. Mahalliy karib hindulari yevropaliklarga qattiq qarşilik körsatgan. 1719-yildan fransuzlar plantatsiyalar barpo etib, Afrikadan qullar olib kelgan. Inglizlar orolni 1763-yilda egallagan, 1783-yildagi Versal şartnomasiga köra orollar Britaniya mustamlakasiga aylangan. Qullik 1834-yilda bekor qilingan. 1951-yilda umumiy saylov huquqi joriy etilgan, 1958–1962-yillarda orollar Vest-Hindiston federatsiyasi tarkibida bölgan. 1969-yilda „uyuşgan davlat“ maqomi berilgan, 1979-yil 27-oktabrda mustaqillikka erişilgan; bu kun milliy bayram. 1980-yildan BMT a'zosi. 2009-yilgi referendumda respublikaga ötiş taklifi qöllab-quvvatlanmagan (29 019 ovoz qarşi, 22 493 ovoz yoqlab). 2021-yil aprelida Sufriyer vulkani otilib, taxminan 16 000 kişi evakuatsiya qilingan.

Sent Vinsent oroli vulkan otilişidan hosil bölgan. Eng baland joyi — Sufriyer vulkani: özbek Vikipediyasida balandligi 234 m, rus va ingliz Vikipediyasida 1234 m deb berilgan. Grenadina orollari marjon riflari bilan öralgan. Iqlimi tropik, passatli. Örtaça oylik harorat özbek Vikipediyasida 18–32°, rus Vikipediyasida 24–28 °C. Yillik yoğin 1500–3700 mm atrofida; uning 70% maydan noyabrgaça yoğadi, quruq mavsum dekabrdan aprelgaça davom etadi. Hayvonot dunyosida tötiquş va kolibri kabi quşlar, tropik baliqlar bor, bir neça qöriqxona mavjud. Ma'muriy jihatdan özbek Vikipediyasida 5 tuman, rus Vikipediyasida 6 prixod (5 tasi Sent Vinsentda, bittasi Grenadinlarda) körsatilgan.

Davlat — konstitutsiyali monarxiya. Amaldagi konstitutsiya 1979-yilda kuçga kirgan. Davlat boşliği Buyuk Britaniya monarxi bölib, uning nomidan general-gubernator iş yuritadi. Qonun çiqaruvçi organ — bir palatali parlament. Ijroiy hokimiyatni general-gubernator tasdiqlaydigan boş vazir amalga oşiradi. Asosiy partiyalar: Birlaşgan leyboristlar partiyasi va Yangi demokratik partiya.

Iqtisodiyot asosini qişloq xöjaligi va turizm taşkil etadi. Yalpi içki mahsulotda xizmat körsatiş uluşi 71,9%, qişloq xöjaligi 10,6%, sanoat 17,5%. Asosiy ekinlar: banan, kokos, mango, muskat yonğoği, kakao, maniok, arrorut. Çetga banan, arrorut, şakar, kopra çiqariladi. Temir yöl yöq, avtomobil yöllari uzunligi 1020 km. Pul birligi — şarqiy karib dollari.

Rasmiy til — ingliz tili. Dindorlarning aksariyati xristianlar. Kingstaunda Milliy muzey, anglikan sobori, 1763-yilda taşkil etilgan botanika boği va 18-asrdagi Şarlott qal'asi joylaşgan. Gazetalardan „Gavernment gazett“ (1868-yildan) va „Vinsenşn“ (1919-yildan) çiqadi.