Senzura
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Цензура→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 150
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Senzura (lotinça censura — «qattiq baholaş, keskin tanqid») — davlat yoki diniy hokimiyatning bosma naşrlar, sahna asarlari, radio va televideniye körsatuvlari, ba'zan esa şaxsiy xatlar mazmuni va ularni tarqatiş ustidan…
+ ## Tarixi
+ Rusça Vikipediyaga köra, söz Qadimgi Rimdagi «census» — fuqarolar mol-mulkini davriy baholab, ularni tabaqalarga ajratiş amaliyoti nomidan kelib çiqqan. Taqiqlangan matnlar röyxatlari antik davrdayoq paydo bölgan: 494-yi…
+ ÖzME ta'kidlaşiça, Ğarbiy Yevropada senzura dastlab 15-asrda çerkov ma'murlari qölida şakllangan: ular rasmiy aqidaga zid deb topilgan diniy qölyozmalarni, bid'atçilar asarlarini taqiqlab kelgan. Kitob bosiş tarqalgaç, n…
+ 16-asrdan nazorat vakolati asta-sekin dunyoviy hokimiyatga ham ötgan: bosmaxonasi bor deyarli barça Ğarbiy Yevropa mamlakatlarida senzura idoralari tuzilib, qoidabuzarlar uçun jazo kuçaytirilgan. Buyuk fransuz inqilobi v…
+ ÖzME'ga köra, Rossiya imperiyasidagi qattiq senzura tufayli köplab gazeta va jurnallar yopilişga majbur bölgan; Turkistonda ham imperiya senzura idoralari işlab, mahalliy naşrlarni sinçiklab kuzatgan. Sovet davrida 1922-…
+ ## Turlari
+ ÖzME senzurani ikki jihatdan tasniflaydi. Vazifasiga köra u bevosita va bilvosita böladi. Bevosita senzurada davlat axborot manbalari va ularni tarqatuvçi vositalar ustidan maxsus idora orqali oçiq nazorat örnatadi; bu i…
+ Amalga oşiriliş usuliga köra dastlabki va keyingi senzura farqlanadi. Dastlabki senzurada kitob çiqariş yoki spektakl qöyiş uçun oldindan ruxsat oliş talab etiladi. Keyingi senzura esa e'lon qilingan asarni baholab, tala…
+ ## Hozirgi davrda
+ ÖzME'ga köra, zamonaviy konstitutsiyalarning köpçiligi söz va axborot erkinligini kafolatlab, senzurani taqiqlaydi; ammo favqulodda holat kabi alohida vaziyatlarda zararli deb topilgan ma'lumot tarqalişini çeklaş amaliyo…
+ ÖzME naşr etilgan davrdagi [[m:337|Özbekiston]] Konstitutsiyasining 67-moddasi senzurani man etgan. Axborot erkinligini ta'minlaşga oid bir neça qonun ham qabul qilingan: «Ommaviy axborot vositalari töğrisida» va «Jurnal…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 9–10-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 103
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)