Sillabik şe'r tizimi

+ Sillabik şe'r tizimi (yunonça syllabikos — «böğinli») — har bir misrada böğinlar soni bir xil bölişiga asoslangan şe'r tuzilişi. Rusça Vikipediyada u izosillabizm, ya'ni «teng böğinlilik» deb ham ataladi va şe'rni ritmik…

+ ## Tilga boğliqligi

+ ÖzME'ga köra, sillabik tizim asosan urğusi sözning muayyan böğiniga qat'iy tuşadigan tillarga — fransuz, nemis, polyak va boşqa tillarga xos. Rusça Vikipediya ham bu tizim urğu doim bir böğinga tuşadigan va urğusiz böğin…

+ ÖzME'ga köra, deyarli barça turkiy tillarda urğu turğun bölib, odatda sözning oxirgi böğiniga tuşadi va söz qöşimçalar olgan sari urğu ham oxirgi böğinga köçib boradi. Şu sababli sillabik tizim özbek şe'riyatining asosiy…

+ ## Turoq va ohang

+ ÖzME'ga köra, sillabik şe'rda ohang misralardagi böğinlarning teng taqsimlanişidan yuzaga keladi. Ammo buning özi kifoya emas: böğinlar har misrada ma'lum tartibda joylaşişi ham zarur. Bu tartibni turoq (sezura) — misra …

+ ÖzME'ga köra, böğinlarni guruhlaş va turoqlarni joylaştirişning imkoniyatlari ğoyat köp. Şu tufayli bir xil, masalan, ön bir böğinli vaznda ham turli ohanglar yaratiş mumkin. Özbek şe'riyatida beş böğinlidan ön olti böği…

+ ## Rus şe'riyatida

+ ÖzME'ga köra, sillabik tizim ba'zan urğusi köçma bölgan tillarda ham uçraydi. Masalan, 17-asrda rus şe'riyati şu tizimga tayangan. Biroq u rus tilining tabiatiga mos kelmagani uçun 18-asrning 30-yillaridan boşlab uning ö…

+ ## Nazariy muammolar

+ Rusça Vikipediyaga köra, teng böğinlilik tamoyili urğuli va urğusiz böğinlarning ritmik jihatdan teng ekanini nazarda tutadi. Lekin amalda bu farq yaqqol seziladi, şu bois köplab şe'r tadqiqotçilari sillabik misralarda h…