Sinapslar
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Синапс→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 128
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Sinaps (yunonça «synapsis» — «ulaniş, tutaşiş») — ikki nerv hujayrasi (neyron) yoki neyron bilan signal qabul qiluvçi ijroçi organ hujayrasi örtasidagi tutaşuv joyi. ÖzME'ga köra, sinapslar orqali signallar nerv impulsla…
+ ## Atamaning kelib çiqişi
+ ÖzME va boşqa manbalarga köra, «sinaps» atamasini 1897-yilda ingliz fiziologi Çarlz Şerrington neyronlararo aloqani ataş uçun fanga kiritgan. Inglizça Vikipediyaga köra, bu söz Maykl Fosterning fiziologiya darsligida pay…
+ ## Tuzilişi
+ Sinaps uç qismdan iborat: impuls keladigan hujayraning sinaptik uçi (presinaptik membrana), u bilan tegib turgan qabul qiluvçi hujayra qismi (postsinaptik membrana) va ular orasidagi sinaptik tirqiş. Neyronlararo sinaps …
+ ## Turlari
+ Uzatiş mexanizmiga köra sinapslar uç turga bölinadi:
+ - **Kimyoviy sinaps** — presinaptik hujayra tirqişga mediator moddani çiqaradi, u postsinaptik membranadagi retseptorlarga birikib, qabul qiluvçi hujayrani qözğatadi yoki tormozlaydi. Bunday sinapslar eng köp tarqalgan v…
+ ## Funksional ahamiyati
+ Funksiyasiga köra sinapslar qözğatuvçi va tormozlovçi turlarga bölinadi. ÖzME'ga köra, tormozlovçi sinapslar qözğalgan holatni göyo «söndiradi» va bu bilan nerv hujayralarini haddan ortiq qözğalişdan himoya qiladi. Sinap…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 7-jild, 377-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 80
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)