Sony
SaqlaşBoşqa nomlari: Sony Group
Öqiş: 3 daqiqa
Sony Group Corporation — Yaponiyaning transmilliy konglomerati, boş ofisi Tokioning Minato tumanidagi Sony City binosida joylaşgan. Guruh video öyinlar, musiqa, kino va televideniye, maişiy elektronika, tasvir va sensorlar, yarimötkazgiçlar hamda moliyaviy xizmatlar sohalarida faoliyat yuritadi.
Tarixi
13Kompaniya 1946-yil 7-mayda Masaru Ibuka va Akio Morita tomonidan asos solingan. Özbekça Vikipediyada asosçilardan birining ismi «Akito Morita» va «Akito Morito» şaklida yozilgan, boşqa manbalarda «Akio Morita» deb berilgan. Dastlabki nomi haqida ham ma'lumotlar bir xil emas: özbekça Vikipediyada «Tosuko», rusça Vikipediyada «Tokyo Tsuşin Kogyo» (qisqartmasi Totsuko yoki TTK), inglizça Vikipediyada Tokyo Tsuşin Kogyo K.K. deyiladi.
«Sony» nomi lotinça «sonus» (ovoz) sözi bilan boğliq. Rusça Vikipediyaga köra, u inglizça «sunny boys» bilan, inglizça Vikipediyaga köra esa 1950-yillardagi Amerikada yoş yigitni ataş uçun işlatilgan «sonny» sözi bilan qöşilgan. Özbekça Vikipediyada faqat «ovoz» ma'nosi keltirilgan. Kompaniya nomi 1958-yilda Sony Corporation deb özgartirilgan.
Ilk mahsulotlardan biri Yaponiyaning birinçi magnitofoni bölgan. Tranzistorli radio haqida manbalar turliça yozadi: özbekça Vikipediya «TR-63» radiosi 1950-yilda çiqarilgan deydi, rusça Vikipediya uni 1955-yilga boğlaydi, inglizça Vikipediya esa «Sony» brendi ostidagi birinçi mahsulot 1955-yilda çiqqan TR-55 radiosi ekanini yozadi.
Keyingi yillarda quyidagilar yuz berdi:
- 1960 — Sony Corporation of America taşkil etildi.
- 1968 — CBS bilan CBS/Sony Records qöşma korxonasi tuzildi; şu yili Trinitron rangli televizor kineskopi işlab çiqildi (rusça Vikipediya).
- 1979 — Walkman portativ pleyerining dastlabki namunasi paydo böldi (rusça Vikipediya). Özbekça Vikipediya walkmanlar işlab çiqarilişini 1970–1980-yillarga boğlaydi.
- 1983 — Philips bilan birga kompakt-disklar çiqarildi.
- 1988–1989 — CBS Records va Columbia Pictures Entertainment sotib olindi.
- 1994 — PlayStation öyin konsoli taqdim etildi.
- 2001 — Ericsson bilan Sony Ericsson qöşma korxonasi tuzildi; 2012-yilda u Sony Mobile Communications deb özgartirildi.
- 2014 — VAIO kompyuter bölimi Japan Industrial Partners kompaniyasiga sotildi.
- 2021 — nom Sony Group Corporation deb özgartirildi, Crunchyroll xizmati sotib olindi.
- 2022 — 3,6 mlrd dollarga Bungie sotib olinişi e'lon qilindi; Honda bilan Sony Honda Mobility qöşma korxonasi tuzildi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Rusça Vikipediyaga köra, 2023/24 moliyaviy yil holatiga guruh quyidagi yönalişlarga bölingan: Game & Network Services (PlayStation konsollari, öyinlar, tarmoq xizmatlari), Sony Music, Sony Pictures, Entertainment, Technology & Services (televizor, audio va video uskunalar, fotoaparatlar, mobil telefonlar), Imaging & Sensing Solutions (fotomatritsalar, lazerlar, yarimötkazgiçlar) va Financial Services (Yaponiyadagi suğurta va bank xizmatlari).
Sony Pictures tarkibiga Columbia Pictures, TriStar Pictures va boşqa kinostudiyalar kiradi. Eng taniqli savdo belgilari orasida PlayStation, Walkman va Sony Ericsson tilga olingan. Inglizça Vikipediyaga köra, PlayStation savdosi dunyo böylab 650 million konsoldan oşgan.
Raqamlarda
13- 2005-yilda xodimlar soni 151 400 kişi bölgan (özbekça Vikipediya).
- 2007-yil 31-martdagi ma'lumotga köra, korporatsiya körsatkiçi 8,3 trillion iyena (69,7 mlrd dollar), sof foydasi 126,3 mlrd iyena (1,06 mlrd dollar) (özbekça Vikipediya).
- 2023/24 moliyaviy yilda Sony Group tuşumi 13 trillion iyena (90,2 mlrd dollar) bölgan; Game & Network Services uluşi 32%, Entertainment, Technology & Services uluşi 19% (rusça Vikipediya).
- Inglizça Vikipediyaga köra, 2025-moliyaviy yilda tuşum taxminan 12,48 trillion iyena (83,4 mlrd dollar), şundan Game & Network Services bölimi taxminan 4,69 trillion iyena keltirgan.
- Forbes Global 2000 (2024) röyxatida 67-örin, Fortune Global 500 (2024) röyxatida 128-örin.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Ibuka 1971-yilda prezidentlikni Moritaga topşirgan. 1982-yildan Norio Oga prezident bölgan, 1995-yilda Nobuyuki Ideyi, 2005-yilda Govard Stringer boş direktor bölgan; u yirik yapon elektronika kompaniyasiga rahbarlik qilgan birinçi çet ellik edi. 2012-yilda Kazuo Hirai prezident va boş direktor lavozimiga kötarilgan.
Rusça Vikipediyaga köra, 2025-yil 1-apreldan prezident va boş direktor Hiroki Totoki bölgan, moliya direktori lavozimini Lin Tao egallagan, Sony Interactive Entertainment boşliği Xideaki Nisino. 2021-yildan Sony holding tuzilmasiga ötgan: Sony Group Corporation guruhni boşqaradi, elektronika biznesi esa Sony Corporation nomi bilan davom etadi. Kompaniya aksiyalari Tokio fond birjasida savdo qilinadi, Nyu-York fond birjasida esa 1961-yildan depozitariy tilxatlari mavjud (inglizça Vikipediya); rusça Vikipediya Nyu-York birjasidagi savdoni 1970-yil sentyabridan deb körsatadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Sony // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1899 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASony. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1899
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1899
Raqamlarda
Xodimlar soni · 31-mart 2025
112 ming kişi
−0,6 % (yomon)31-mart 2024ga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2024-yil
11,26 trln yena
özgarmadi≈ 71,5 mlrd AQSh dollari (kurs böyiça) · 2023-yilga nisbatan
Sof foyda · 2024-yil
1,16 trln yena
+18,3 % (yaxşi)2023-yilga nisbatan
Umumiy kapital (öz mablaği) · 31-mart 2025
7,76 trln yena
−8,9 % (yomon)31-mart 2024ga nisbatan
Aktivlar · 31-mart 2025
34,11 trln yena
−3,4 % (yomon)31-mart 2024ga nisbatan
Bozor qiymati · 1-fevral 2022
AQSh dollari: 137,3 mlrd
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q41187wikidata.org · 7 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.