Suaxili tili
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Suaxili tili — bantu tillariga mansub, Sharqiy va Markaziy Afrikada keng tarqalgan va bir necha davlatda rasmiy maqomga ega til.→ Suaxili tili — bantu tillariga mansub, Şarqiy va Markaziy Afrikada keng tarqalgan va bir neça davlatda rasmiy maqomga ega til. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
8 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Suaxili X asrdan arab yozuvidan foydalangan. Hozirgi lotin yozuvi oʻzbekcha manbada XX asr boshidan, rus manbasida XIX asr oʻrtalarida yevropalik missionerlar kiritgani aytilgan. Hozirgi alifboda 24 harf bor: Q va X ishl…
− Suaxili Sharqiy Afrika qirgʻogʻi xalqlarining savdo aloqalari jarayonida, taxminan VII–VIII asrlarda shakllana boshlagan. Lugʻat tarkibining taxminan 40 foizi arabcha oʻzlashmalardir. Ingliz manbasiga koʻra, portugal, in…
+ Suaxili 10-asrdan arab yozuvidan foydalangan. Hozirgi lotin yozuvi özbekça manbada 20-asr boşidan, rus manbasida 19-asr örtalarida yevropalik missionerlar kiritgani aytilgan. Hozirgi alifboda 24 harf bor: Q va X işl…
+ Suaxili Şarqiy Afrika qirğoği xalqlarining savdo aloqalari jarayonida, taxminan 7–8-asrlarda şakllana boşlagan. Luğat tarkibining taxminan 40 foizi arabça özlaşmalardir. Ingliz manbasiga köra, portugal, ingliz …
10 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 26
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Suaxili tili — bantu tillariga mansub, Şarqiy va Markaziy Afrikada keng tarqalgan va bir neça davlatda rasmiy maqomga ega til.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Suaxili_tili→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 26
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Suaxili tili (kisuaxili, Kiswahili) — bantu tillariga mansub til, dastlab suaxili xalqi tilidir. U Şarqiy va Markaziy Afrikada xalqaro muloqot tili sifatida keng qöllanadi.
+ ## Tasnifi
+ Suaxili bantu tillariga kiradi. Özbekça manbada u bantu tillarining şarqiy guruhiga mansub deyiladi. Rus tilidagi manbaga köra, J. Grinberg tasnifida bantu tillari niger-kongo oilasining benue-kongo guruhiga kiradi, …
+ ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar
+ Suaxili Tanzaniya, Keniya va Ugandada rasmiy til hisoblanadi. Rus tilidagi manbaga köra, u Ruandada ham rasmiy tillardan biri. Tanzaniyada 1967-yilda, Keniyada 1974-yilda rasmiy deb e'lon qilingan (ingliz tilidagi manba…
+ Sözlaşuvçilar soni manbalarda har xil baholanadi: 35–55 mln (özbekça manba), ona tili sifatida taxminan 5,3 mln va ikkinçi til sifatida 90 mln dan ortiq (rus manbasi, 2023-yil), 40–200 mln (ingliz manbasi).
+ ## Yozuvi
+ Suaxili X asrdan arab yozuvidan foydalangan. Hozirgi lotin yozuvi özbekça manbada XX asr boşidan, rus manbasida XIX asr örtalarida yevropalik missionerlar kiritgani aytilgan. Hozirgi alifboda 24 harf bor: Q va X işl…
+ ## Tarixi
+ Suaxili Şarqiy Afrika qirğoği xalqlarining savdo aloqalari jarayonida, taxminan VII–VIII asrlarda şakllana boşlagan. Luğat tarkibining taxminan 40 foizi arabça özlaşmalardir. Ingliz manbasiga köra, portugal, in…
+ ## Xususiyatlari
+ Suaxili — sintetik agglyutinativ til. Fonologiyasida tonlar yöq, boşqa köp bantu tillaridan farqi şu. Adabiy tilda 5 unli fonema bor, diftonglar uçramaydi. Ot tizimi murakkab: dastlabki 22 moslaşuv sinfidan hozir 1…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q7838
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.