Suzuki Motor Corporation

Suzuki Motor Corporation — boş qarorgohi Yaponiyaning Hamamatsu şahrida (Şizuoka prefekturasi) joylaşgan transmilliy kompaniya. U avtomobillar, mototsikllar, yer usti transport vositalari (ATV), taşqi dengiz dvigatellari, nogironlar aravaçalari va boşqa kiçik içki yonuv dvigatellarini işlab çiqaradi.

1909-yilda Miçio Suzuki Hamamatsuda Suzuki Loom Works kompaniyasiga asos soldi. Kompaniya ipak sanoati uçun töquv dastgohlari işlab çiqardi; 1929-yilda Miçio Suzuki çet elga eksport qilingan yangi turdagi töquv maşinasini ixtiro qildi. 1937-yilda kiçik avtomobillar loyihasi boşlandi va ikki yil içida bir neçta ixçam prototip yaratildi. Ikkinçi jahon uruşi boşlanganda hukumat fuqarolik yengil avtomobillarini “asosiy bölmagan tovar” deb e'lon qilgani sababli işlab çiqariş rejalari töxtatildi. Uruşdan keyin kompaniya töquv dastgohlariga qaytdi, ammo 1951-yilda paxta bozori qulagaç, mototsikl işlab çiqarişga ötdi.

1952-yilda motorli velosiped Power Free çiqarildi (36 kub sm, bir ot kuçi, ikki taktli dvigatel). 1954-yilda kompaniya oyiga 6000 ta mototsikl işlab çiqardi va nomini Suzuki Motor Co., Ltd ga özgartirdi. 1955-yilda Suzulight avtomobili namoyiş etildi. Ingliz tilidagi Vikipediyada 1961-yilda töquv dastgohlari bölimi alohida kompaniyaga ajratilgani, 1963-yilda AQShda U.S. Suzuki Motor Corp. oçilgani, 1965-yilda taşqi dengiz dvigatellari bozoriga kirilgani va 1967-yilda Tailandda xorijdagi birinçi mototsikl yiğiş zavodi qurilgani qayd etilgan.

Hindistondagi Maruti Suzuki 1981–1982-yillarda taşkil etilgan; Suzuki dastlab 26% uluşga ega bölgan, 2003-yilda uluşini oşirgan va 2007-yilda köpçilik uluşni olgan. Özbekça Vikipediyada Suzukining Maruti Suzukidagi uluşi 54,2% deb körsatilgan. Pokistonda Pak Suzuki Motor Company 1983-yil avgustida taşkil etilgan.

Volkswagen 2009–2015-yillarda Suzukining 19,9% uluşiga ega böldi. Suzuki Volkswagenni va'da qilingan texnologiyani bermaslikda aybladi, Volkswagen esa Suzukining Fiatdan dizel dvigatellar sotib olişiga qarşi çiqdi. Xalqaro arbitraj sudi Volkswagenga uluşni qaytarib sotişni buyurdi; Suzuki 2015-yil sentabrida buning uçun 3,8 milliard dollar töladi. 2012-yil noyabrida kompaniya AQShda avtomobil sotişni töxtatişini e'lon qildi.

Kompaniya yengil va yuk avtomobillari, mototsikllar hamda taşqi dengiz dvigatellarini Suzuki markasi ostida işlab çiqaradi. Boşqa yönalişlarga motorli nogironlar aravaçalari, quyoş energetikasi va köçmas mulk kiradi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, 2023-yil oktyabrida Suzuki SkyDrive bilan uçuvçi avtomobillarni (SD-05) birgalikda işlab çiqariş haqida şartnoma tuzgan, işlab çiqariş 2024-yil martida boşlangan.

• Xodimlar: 45 000 dan ortiq.
• 23 mamlakatda 35 işlab çiqariş ob'ekti, 192 mamlakatda 133 distribyutor.
• Avtomobil sotiş hajmi böyiça dunyoda öninçi, Yaponiyada uçinçi örin.
• 2016-yilda işlab çiqariş böyiça dunyoda ön birinçi.
• 2021/22 moliya yilida daromad uluşi: avtomobillar — 90%, mototsikllar — 7%, dengiz dvigatellari — 3%.
• Daromadning 30% Yaponiyadan, 33% Hindistondan, 10% Yevropadan.
• 2020/21 moliya yilida 2,571 million avtomobil (647 ming — Yaponiyada) va 1,535 million mototsikl sotilgan.

Kompaniyaga Miçio Suzuki asos solgan. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, rahbarlar: Miçio Suzuki (1909–1957), Şunzo Suzuki (1957–1973), Jitsujiro Suzuki (1973–1977), Osamu Suzuki (1977–2000), Masao Toda (2000–2003), Hiroşi Tsuda (2003–2008), Osamu Suzuki (2008–2015), Toşihiro Suzuki (2015 yildan). Osamu Suzuki 2021-yil iyunida rais lavozimidan nafaqaga çiqib, kompaniyani öğli Toşihiroga qoldirgan; u 2024-yil dekabrida vafot etgan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, Toşihiro Suzuki 2021-yildan direktorlar kengaşi raisi va prezident. 2021-yil holatiga eng yirik aksiyadorlar: The Master Trust Bank of Japan (10,8%), Custody Bank of Japan (5,0%), Toyota Motor Corporation (4,9%).

Şöba va qöşma korxonalar qatoriga Maruti Suzuki India, Pak Suzuki Motor Company, Suzuki Indomobil Motor va American Suzuki Motor Corp kiradi.