Sxolastika

+ Sxolastika (yunonça «sçolastikos» — «maktabga, olimga oid») — örta asrlarda Ğarbiy Yevropada rivojlangan, xristian ilohiyotini mantiq va falsafa usullari bilan asoslaşga intilgan diniy-falsafiy yönaliş. ÖzME'ga köra, sx…

+ ## Nomi va mohiyati

+ Inglizça va rusça Vikipediyaga köra, «sxolastika» sözi lotinça «scholasticus» — «maktabga oid» sözidan kelib çiqqan, u esa yunonça «sçole» — «maktab» sözi bilan boğliq. Dastlab bu nom Buyuk Karl davrida monastirlar qoşi…

+ Sxolastlar Platon va ayniqsa Aristotel ta'limotlarini xristian aqidalariga moslab talqin qilgan. Rusça Vikipediyaga köra, ularning işlari uçun keng qamrovli «Summa» asarlarini tuziş, har bir masalani barça mumkin bölgan …

+ ## Davrlari

+ ÖzME'ga köra, sxolastika bir neça bosqiçga bölinadi:

+ - **Ilk sxolastika (11—12-asrlar)** Ioann Skot Eriugena va Kenterberilik Anselm ta'sirida şakllangan. Eriugena Xudoni tabiat bilan, yaratuvçini yaratilgan olam bilan aynan deb bilgani uçun çerkov uning kitoblarini yoqib …

+ ## Islom va yahudiy falsafasi bilan aloqasi

+ Inglizça Vikipediyaga köra, sxolastika Aristotel asarlarining Yevropada qayta kaşf etilişi bilan çambarças boğliq. 10—12-asrlarda Ispaniyadagi Toledo tarjimonlari arab tilidagi falsafiy va ilmiy asarlarni lotin tiliga ög…

+ ## Keyingi taqdiri

+ ÖzME'ga köra, Uyğoniş davri gumanistlari sxolastikani tanqid qilgan va uning ta'sirida sxolastika mafkuradagi ustun mavqeini yöqota boşlagan. 16—17-asrlarda, ayniqsa Ispaniyada, F. Suares va L. Molina asarlarida u yangid…

+ Köçma ma'noda «sxolastika» deb hayotdan uzilgan, tajribada tekşirilmaydigan, quruq va mavhum muhokamalarga aytiladi.