Taiwanese Hakka
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Tayvan hakka tili (Taiwanese Hakka) — Tayvanda sözlaşiladigan hakka şevalari guruhi bölib, asosan hakka kelib çiqişiga ega kişilar tomonidan qöllanadi. 2017-yil dekabrda Tayvanning milliy tillaridan biri deb e'lon qilingan.
Tasnifi
13Tayvan hakka tili beşta asosiy şevaga bölinadi: sisyan (Sixian), xayly (Hailu), dapu (Dapu), raoping (Raoping) va çjaoan (Zhaöan). Ulardan Tayvanda eng keng tarqalgani sisyan va xaylu şevalaridir. Sisyan şeva 6 ohangga ega va Guandun provinsiyasining Meychjou hududidan kelib çiqqan. Xaylu şeva 7 ohangga ega va Guandunning Xayfen hamda Lufen hududlaridan kelib çiqqan. Beş asosiy şevadan taşqari şimoliy sihay (Xihai) şeva hamda notekis tarqalgan yundin (Yongding), fenşun (Fengşun), vuping (Wuping), vuxua (Wuhua) va szyesi (Jiexi) şevalari mavjud.
Tarqalişi va sözlaşuvçilar
132014-yilda 4,2 million tayvanlik özini hakka deb hisoblagan, bu aholining 18 foizini taşkil etgan. Hakka işlar kengaşi hakkalar umumiy aholining uçdan bir qismidan köpini taşkil etadigan 70 ta posyolka va tumanni belgilagan. Ulardan 18 tasi Miaoli okrugida, 11 tasi Sinçu okrugida, yana 8 tadan Pingtung, Xualyen va Taoyuan okruglarida joylaşgan. Sisyan şeva asosan Miaoli, Pingtung va Gaosyunda, xaylu şeva esa Sinçu atrofida keng tarqalgan.
Tarixi
131949-yilda harbiy holat joriy etilgaç, Guomindan boşçiligidagi hukumat hakka tilini, tayvan xokkieni va boşqa mahalliy tillarni mandarin foydasiga çeklagan. 1988-yilda hakka jamiyati «Ona tilimni qaytar» harakatini tuzib, hakka tilidan foydalaniş va uni saqlaş huquqini talab qilgan. 1987-yilda harbiy holat bekor qilinib, demokratik islohotlar boşlanganidan keyin til çeklovlari yumşatilgan. 2012-yilda tilning susayişini töxtatiş maqsadida vazirlik darajasidagi Hakka işlar kengaşi taşkil etilgan. 2017-yil dekabrda Qonunçilik yuani hakka tiliga Tayvanning rasmiy milliy tili maqomini bergan.
Xususiyatlari
13Hakka tiliga rasmiy maqom berilgan bölsa-da, u tayvança mandarin va tayvan xokkieni foydasiga susayib bormoqda. Hakka sözlaşuvçilar soni yiliga 1,1 foizga kamaymoqda, ayniqsa yoşlar orasida. 2016-yilda özini hakka deb hisoblaydigan 19–29 yoşdagilarning atigi 22,8 foizi bu tilda gaplaşgan. Hozirda til asosan oila va mahalliy jamoalar içida qöllanadi, bu avlodlararo ötişni kamaytirgan. Taxminan 2 million hakka özini hoklo deb hisoblaydi. Şuningdek, şevalarning xilma-xilligi öqitiş uçun tilni standartlaştirişga tösqinlik qilmoqda.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Taiwanese Hakka // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/190 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APATaiwanese Hakka. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/190
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/190
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.