Taksonomiya
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Biologiyaning tarmog‘i: organizmlarni tasniflashni o‘rganadi.→ Biologiyaning tarmoği: organizmlarni tasniflaşni örganadi. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
13 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Aristotel organizmlarni Lesbos orolida boʻlgan vaqtida tasniflagan va ularni qismlari, yaʼni belgilariga koʻra guruhlagan; barcha tirik mavjudotni oʻsimlik va hayvonlarga ajratgan. Uning shogirdi Teofrast bu anʼanani dav…
+ Aristotel organizmlarni Lesbos orolida bölgan vaqtida tasniflagan va ularni qismlari, ya'ni belgilariga köra guruhlagan; barça tirik mavjudotni ösimlik va hayvonlarga ajratgan. Uning şogirdi Teofrast bu an'anani dav…
14 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Taksonomiya→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 34
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Taksonomiya (yunonça taxis — joylaniş, qator va nomos — qonun) — sistematikaning organizmlarni tasnif qiladigan nazariy va amaliy bölimi. U tirik va yöq bölib ketgan organizmlarni nomlaş, ta'riflaş va guruhlarga a…
+ ## Nimani örganadi
+ Taksonomiya organizmlarni umumiy belgilariga qarab guruhlarga — taksonlarga ajratadi. Har bir taksonga rang beriladi, ayni rangdagi guruhlar birlaşib yuqoriroq rangdagi kengroq guruhni hosil qiladi va şu tariqa taksono…
+ Taksonomiya va sistematika atamalarining qöllanişi turliça. Ernst Mayr taksonomiyani organizmlarni tasniflaş nazariyasi va amaliyoti, sistematikani esa organizmlarning xilma-xilligi haqidagi fan deb ta'riflagan. Ingl…
+ Rasmiy tasnif xalqaro miqyosda tuşuniladigan nomenklatura uçun asos böladi va ma'lumotlarni qidirişni soddalaştiradi.
+ ## Tarixi
+ Tabiatga yaqin yaşaydigan odamlar mahalliy ösimlik va hayvonlarni yaxşi biladi, lekin bu bilim köpinça ehtiyojga boğliq böladi. Özbekça maqolaga köra, rasmiy, ammo çeklangan tasniflaşning dastlabki qadamlari …
+ Aristotel organizmlarni Lesbos orolida bölgan vaqtida tasniflagan va ularni qismlari, ya'ni belgilariga köra guruhlagan; barça tirik mavjudotni ösimlik va hayvonlarga ajratgan. Uning şogirdi Teofrast bu an'anani dav…
+ Karl Linney zamonaviy taksonomiya asosçisi hisoblanadi. U sinf, tartib, jins va tur ierarxiyasini qöllagan va 1758-yilda binomial nomenklaturani izçil qöllagan. Mazkur nomlaş tizimi ikki sözdan — jins va tur nomida…
+ Keyingi bosqiçlarda sun'iy tizimlardan tabiiy tizimlarga ötilgan (de Jussieu, 1789; de Candolle, 1813; Bentham va Hooker, 1862–1863). Darvinning «Turlarning kelib çiqişi» (1859) asari tasnifni evolyutsion qarindoşli…
+ ## Tarmoqlari va usullari
+ Alfa-taksonomiya asosan taksonlarni, ayniqsa turlarni topiş, tavsiflaş va nomlaş bilan şuğullanadi. Bu atamani 1935 va 1937-yillardagi maqolalarida Uilyam Bertram Turrill kiritgan. Ernst Mayr 1968-yilda beta-taksono…
+ Mikrotaksonomiya turni qanday ta'riflaş kerakligi masalasi bilan şuğullanadi, makrotaksonomiya esa kenja jinsdan yuqori ranglardagi guruhlarni örganadi.
+ Taksonomik qayta körib çiqiş (revizya) muayyan taksondagi özgaruvçanlik şakllarini yangiça tahlil qilişdir. U morfologik, anatomik, palinologik, biokimyoviy va genetik belgilar asosida bajarilişi mumkin. Dunyo m…
+ Nomlaş hozirda nomenklatura kodekslari bilan tartibga solinadi (ösimliklar, hayvonlar va mikroorganizmlar uçun alohida). Nomlar lotinça bölişi, tur nomi esa jins nomi va tur epitetidan taşkil topgan ikki qismli bo…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q8269924
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.