Tegusigalpa
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Tegusigalpa — Gonduras poytaxti va eng yirik şahri. U Çoluteka daryosi vodiysida, toğlar orasida, dengiz sathidan taxminan 1000 m balandlikda joylaşgan va Fransisko Morasan departamentining ma'muriy markazi hamdir.
Tarixi
13Şaharga 1578-yil 29-sentabrda ispanlar asos solgan; rus tilidagi maqolaga köra, u hind aholi punkti örnida vujudga kelgan va dastlab San-Migel-de-Tegusigalpa-de-Eredia deb atalgan. Bu kumuş va oltin konlari markazi edi. Özbekça maqolada 18-asrda şahar yaqinida kumuş, marmar va oltin konlari topilgani uning tez ösişiga sabab bölgani aytiladi.
1824-yildan 1880-yilgaça poytaxt Tegusigalpa va Komayagua örtasida bir neça bor köçirilgan. Tegusigalpa 1880-yilda doimiy poytaxt böldi. Inglizça maqolada sana 30-oktabr deb körsatilgan va prezident Marko Aurelio Soto nomi keltirilgan. Sotoning toğ-kon biznesiga yaqin bölişni istagani bir sabab sifatida tilga olinadi. Boşqa izoh — Komayagua fuqarolar uruşida qattiq zarar körgani.
1938-yilda daryoning narigi qirğoğidagi Komayağuela şahri Tegusigalpa tarkibiga qöşilgan. 1998-yil 30-oktabrda „Mitch“ böroni şaharga katta zarar yetkazdi: daryo böylab köçkilar yuz berdi, minglab odam uysiz qoldi.
Geografiyasi
13Şahar Çoluteka daryosi vodiysida joylaşgan; daryo uni ikki qismga ajratadi. Şahar ustidan Elpikaço toği kötarilib turadi. Iqlimi tropik; özbekça maqolada yanvarning örtaça temperaturasi 19,6°, iyulniki 22,6°, yillik yoğin 1047 mm deb berilgan.
Aholisi
13Rus tilidagi maqolaga köra, 2013-yilgi röyxatda aholi 1 157 509 kişi edi. Özbekça maqolada 1990-yillar örtalarida 813,9 ming kişi körsatilgan. 1950-yillarda aholi deyarli 75 %, keyingi ön yillikda 80 %dan köproq ösgan. Aholi ösişiga qişloqlardan kelayotgan mehnat muhojirlari ham ta'sir körsatadi.
Iqtisodiyoti
13Şaharda oziq-ovqat, töqimaçilik, tikuvçilik, könpoyabzal, yoğoçsozlik va keramika sanoati korxonalari bor; ğişt va marmar plitalar işlab çiqariladi. 20-asr oxiridan soliqdan ozod qilingan yiğuv korxonalari — makiladoralar paydo bölgan. Tegusigalpa transport yöllari tuguni; temir yöl aloqasi yöq, Tonkontin xalqaro aeroporti xizmat qiladi.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Şaharda universitet, Gonduras akademiyasi, Geografiya va tarix akademiyasi, milliy muzey va milliy kutubxona mavjud. Me'moriy yodgorliklardan San-Migel sobori (1782-yilda qurilgan), San-Fransisko çerkovi, Manuel Bonilya milliy teatri (1915) va Kristo-del-Pikaço haykali (1997) maşhur. Yaqin atrofda La-Tigra milliy boği joylaşgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Tegusigalpa // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/483 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APATegusigalpa. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/483
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/483
Raqamlarda
Aholi soni · 2025-yil
851 ming kişi
−29 %2023-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q3238wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q783wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.