Tejen şahri
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Tejen (turkmança: Tejen) — Turkmanistonning Ahal viloyatidagi şahar. Eski yozilişlari: Tedzhen, Tejend, Tejent. Şahar Tejen etragining ma'muriy markazi sifatida körsatiladi.
Tarixi
13Özbek Vikipediyasiga köra, Tejen 1925 yildan şahar hisoblanadi. Inglizça manbaga köra, 1883 yilda şaharni Rossiya imperiyasining Turkistonni bosib olişi çoğida general Komarov egallagan. 1916 yilda turkmanlar ruslarga qarşi qözğolonda qatnaşganda, Tejen faollik öçoqlaridan biri bölgan. 2022 yil 9 noyabrda parlament qarori bilan Tejen etrap huquqidagi şahar maqomidan etrap tarkibidagi şahar maqomiga tuşirilgan.
Tejen va Murğob daryolari oraliğida yirik tabiiy gaz zaxiralari topilişi bilan şahar gaz sanoatining muhim markazlaridan biriga aylangan. Xlopin Tejen Zarduşt tuğilgan joy bölişi mumkin, deb taxmin qiladi.
Şahar nomining ma'nosi aniq emas. Vamberi nomni «şahar quyisida» yoki «çöldagi şahar» ma'nolarida izohlagan, Bartold esa nom 10–11-asrlarda Tujen şaklida ham qöllanganini qayd etgan.
Geografiyasi
13Şahar Tejen vohasida, Tejen daryosining çap sohilida, Qoraqum çölida joylaşgan. Aşğabotdan janubi-şarqda taxminan 195 km (avtomobil yöli bilan 217–223 km) masofada. Şahar M37 avtomagistrali böyida, Duşak va Mari oraliğida joylaşgan; şarqda kattaroq Mari vohasi bor. Şahar yaqinida (janubda) Tejen suv ombori joylaşgan.
Aholisi
13Özbek Vikipediyasida aholisi 77 024 kişi deb berilgan; 1990-yillar örtalarida 42,2 ming kişi bölgan. Inglizça Vikipediyada aholi taxminan 67 500 kişi deb körsatilgan.
Iqtisodiyoti
13Şaharda paxta tozalaş, karbamid, sut va un zavodlari, töqimaçilik fabrikalari, gilam sexi, quriliş materiallari va konstruksiyalari kombinati bor. 2005 yil 18 martda oçilgan Tejen karbamid zavodining qiymati 240 million dollar, loyihaviy quvvati yiliga 350 ming tonna karbamid. Tejen qovun yetiştirişi bilan ham tanilgan.
Tejen Transkaspiy temir yölidagi stansiya. 1990-yillarda Sarahs orqali Eronning Maşhad şahriga temir yöl liniyasi qurilib, stansiya tugunga aylangan. Şahardan P-7 yöli janubda Sarahsga boradi.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Şaharda Çarman Ohun masjidi va «Tejen» mehmonxonasi joylaşgan. Tarixiy ma'lumotlarga köra, bu hududda Kaspiy yölbarsi uçragan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Tejen şahri // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/813 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APATejen şahri. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/813
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/813
Raqamlarda
Aholi soni · 2022-yil
67 488 kişi
−12,4 %2009-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q1983850wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q2080832wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.