Kerboboyev Berdi Murodoviç

Berdi Murodoviç Kerbabayev (1894–1974) — turkman yozuvçisi, Turkmaniston xalq yozuvçisi (1967) va Turkmaniston Fanlar akademiyasi akademigi (1951). Özbek Vikipediyasida u zamonaviy turkman adabiyoti asosçilaridan biri sifatida tilga olingan.

Kerbabayev 1894-yilda dehqon oilasida tuğilgan. Özbekça manbaga köra, tuğilgan joyi — Tajan tumanidagi Qavqi Zarang qişloği; rus manbasida qişloq Kouki-Zeren deb yozilgan. Tuğilgan sana turli manbalarda 3 (15) mart deb berilgan.

U 1917-yilgaça qişloq maktabida öqigan, söng Buxorodagi madrasada tahsil olgan. Rus va ingliz Vikipediyasiga köra, u Eziz xon (Çapiq) boşçiligidagi bosmaçilar harakatida qatnaşgan, 1919-yil may oyida Qizil Armiya tomoniga ötgan va fuqarolar uruşi yillarida Zakaspiy fronti siyosiy bölimida işlagan.

1919–1924-yillarda xalq maorifi bölimlarida instruktor va mudir bölib, volost ijroiya qömitasi raisi sifatida işlagan. 1927–1928-yillarda Leningradda şarqşunoslik fakultetida (institutida) öqigan. 1924–1934-yillarda „Turkmaniston“ gazetasi, „Tokmak“ jurnali va Turkmaniston davlat naşriyotida muharrirlik qilgan. 1934–1936-yillarda Turkmaniston Xalq maorif komissarligi huzuridagi fan boşqarmasiga rahbarlik qilgan, 1942–1950-yillarda Turkmaniston Yozuvçilar uyuşmasi boşqaruvi raisi bölgan. 1948-yildan VKP(b) a'zosi edi.

Ilk hajviy şe'rlari 1925-yilda „Turkmaniston“ gazetasi va „Tokmak“ jurnalida bosilgan. Rus manbasiga köra, adabiy faoliyatini 1923-yildan boşlagan va öttizdan ortiq asar yozgan: pyesalar, opera librettolari, doston va şe'rlar, kinostsenariylar, nasriy asarlar. U Puşkin, Lermontov, Gogol, Tolstoy, Gorkiy asarlarini turkmançaga tarjima qilgan; Oybek, Ğafur Ğulom va boşqalarning ayrim asarlarini ham turkmançaga ögirgan.

Dastlabki dostonlari orasida „Yangi turmuşga“ (1928) va „Amudaryo“ (1931) bor. Qissalari: „Bayram“ (1934), „Botir“ (1935); hikoya va oçerklar töplami „Maral“ (1937). Dramatik asarlaridan „Hurliqo va Hamro“ (1940) tilga olinadi.

Uruş yillarida „Qurbon Durdi“ qissasi (1942), „Oylar“ dostoni (1943), „Vatanga muhabbat“ (1941) va „Qardoşlar“ (1943) sahna asarlari, „Maxtumquli“ dramasi (1943) yaratilgan. „Dadil qadam“ romani (1940–55) turkman xalqining ötmişi va kuraşini tasvirlaydi. Uruşdan keyin „Oysulton“ qissasi (1949) paxtakorlarga, „Nebitdoğ“ romani (1957) neftçilarga bağişlangan. „Möjizadan tuğilgan“ romani (1965) turkman inqilobçisi K. Atabayev haqida.

Rus Vikipediyasiga köra, u Turkmaniston SSR xalq yozuvçisi (1967), Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1969), ikki marta Stalin mukofoti laureati (1948, 1951), uçta Lenin ordeni sohibi va Turkmaniston SSR Davlat mukofoti (Maxtumquli nomidagi, 1970) laureati bölgan.

Uning öğillari: Baki (1921–2009), Markaziy botanika boği direktori, va Bayram (1944-yilda tuğilgan), tibbiyot universiteti gistologiya kafedrasi mudiri. Rus manbasiga köra, yozuvçi bir neça marta uylangan va olti farzandi bölgan.

Vafot etgan sana manbalarda turliça: özbek manbasida 1974-yil 3-may, rus manbasida 23-iyul, ingliz manbasida 3-mart. Rus manbasiga köra, u Aşxobodda dafn etilgan. Yozuvçining deyarli barça yirik asarlari özbek tilida naşr etilgan.