Töğrulbek

+ Töğrulbek (töla ismi Ruknuddin Abu Tolib Muhammad Töğrulbek; 993 — 1063) — öğuz turklaridan çiqqan hukmdor, Saljuqiylar davlatining asosçisi va birinçi sultoni. ÖzME'ga köra, u 1038–1063-yillarda hukm surgan; inglizça Vi…

+ ## Kelib çiqişi

+ Töğrulbek saljuqiylar sulolasiga nom bergan Saljuqbekning nevarasi, Mikoilning öğli. Rusça Vikipediyaga köra, u öğuzlarning qiniq qabilasidan bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, otasi erta vafot etgaç, Töğrul va akasi Ça…

+ ## Xurosonni egallaşi

+ 1020-yillarda saljuqiylar Movarounnahrdagi siyosiy kuraşlarda qatnaşgan. ÖzME'ga köra, 1025–1030-yillarda Töğrul boşçiligidagi qöşinlar Alitegin va Sirdaryo yabğusiga qarşi muvaffaqiyatli janglar olib borgan. 1035-yilda …

+ 1040-yilda Dandanaqon jangida saljuqiylar Mas'ud Ğaznaviy qöşinini tor-mor keltirgan; bu ğalaba Xurosonni ularning qöliga butunlay ötkazgan. Inglizça Vikipediyaga köra, jangdan söng Töğrul abbosiy xalifa al-Qoimdan hokim…

+ ## Saltanatning kengayişi

+ ÖzME'ga köra, 1040–1055-yillarda Töğrulbek Xorazm, Eron, Iroq, Ozarbayjon va Armanistonga yurişlar qilib, bu yerlarning katta qismini öz davlatiga qöşib olgan. Qoraxoniylar ham uning Movarounnahrdagi ustunligini tan olga…

+ Töğrulbek [[m:497|Bağdod]]ga kirib, buvayhiylar hukmronligiga barham bergan. Bu voqea sanasi manbalarda farqlanadi: rusça va inglizça Vikipediyada 1055-yil körsatilgan, ÖzME esa 1058-yil apreliga oid voqeani keltiradi. X…

+ ## Davlat boşqaruvi

+ ÖzME'ga köra, Töğrulbek 1038-yildayoq laşkarboşilar va qarindoşlariga xizmatlari evaziga yerlarni iqto qilib bergan. U [[m:720|Ray]]ni, Çağribek esa Marvni qarorgoh qilgan; 1050-yilda Töğrul poytaxtni [[m:709|Isfahon]]ga…

+ ## Vafoti

+ ÖzME'ga köra, 1063-yil fevralida Töğrulbek xalifa al-Qoimning qiziga uylangan, şu yilning sentyabrida esa vafot etgan. Rusça Vikipediyaga köra, uning farzandi bölmagan; taxt uçun kuraşda jiyani, Çağribekning öğli Alp Ars…