Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Tonga

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 91%Claude Opus 5.5SI 9%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Tonga (chitonga) — asosan Zambiya va Zimbabveda tonga xalqi soʻzlashadigan bantu tili. → Tonga (çitonga) — asosan Zambiya va Zimbabveda tonga xalqi sözlaşadigan bantu tili.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      9 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Tonga ogʻzaki til sifatida shakllangan va yozuvga XIX asrda hududga missionerlar kelgach tushirilgan. Tilda nashrlar soni ortib bormoqda, biroq u toʻliq standartlashtirilmagan: bir lahja vakillari bir xil soʻzni yozuvda …

      + Tonga oğzaki til sifatida şakllangan va yozuvga 19-asrda hududga missionerlar kelgaç tuşirilgan. Tilda naşrlar soni ortib bormoqda, biroq u töliq standartlaştirilmagan: bir lahja vakillari bir xil sözni yozuvda t…

      11 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 28

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Tonga (çitonga) — asosan Zambiya va Zimbabveda tonga xalqi sözlaşadigan bantu tili.

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://en.wikipedia.org/wiki/Tonga_language_(Zambia_and_Zimbabwe)→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 28

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Tonga (çitonga, şuningdek Zambezi) — asosan tonga xalqi (bantu batonga) sözlaşadigan bantu tili. U Zambiyaning janubiy, Lusaka, Markaziy va Ğarbiy viloyatlarida hamda Zimbabvening şimolida tarqalgan.

      + ## Tasnifi

      + Tonga bantu botatvo guruhiga kiradi va Guttri tasnifida M64 belgisi bilan körsatiladi. Nomlari öxşaş bölsa-da, Zambiya tongasi boşqa tonga tillari bilan yaqin qarindoş emas. Bular: Malavidagi tonga (N15), Mozambik…

      + ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar

      + Tilda tonga xalqidan taşqari iwe, toka va leya xalqlari, şuningdek ikki tilli köplab zambiyaliklar va zimbabveliklar ham gaplaşadi. Zambiyada tonga Janubiy viloyat, Lusaka va Markaziy viloyatlar maktablarida birinçi…

      + Ikki aniq lahja farqlanadi: vodiy tongasi va yassitoğlik tongasi. Vodiy tongasi asosan Zambezi vodiysida va batonga hududining janubida, yassitoğlik tongasi esa Monze tumani atrofida va şimoliy hududlarda keng tarqalg…

      + ## Yozuvi

      + Tonga oğzaki til sifatida şakllangan va yozuvga XIX asrda hududga missionerlar kelgaç tuşirilgan. Tilda naşrlar soni ortib bormoqda, biroq u töliq standartlaştirilmagan: bir lahja vakillari bir xil sözni yozuvda …

      + ## Xususiyatlari

      + Fonologiya. /l/ tovuşi erkin almaşinib [ɾ] tarzida ham eşitilişi mumkin. Lahjalar orasida jağ-tanglay affrikatlari /t͡ʃ, d͡ʒ, ⁿd͡ʒ/ tanglay portlovçilari [c, ɟ, ᶮɟ] sifatida ham talaffuz qilinadi. Yassitoğlik lahj…

      + Fe'l. Tonga bantu tillarining odatiy tuzilişiga ega: bitta söz içida egalik belgisi, zamon belgisi, vositasiz töldiruvçi va hatto vositali töldiruvçi fe'l özagi bilan birikişi mumkin.

      + Ton tizimi. Tonga ohangli til bölib, baland va past ohangli böğinlarga ega. Ohanglarning joylaşuvi murakkab va boşqa bantu tillaridan farq qiladi: tongada past bölgan böğin boşqa tillardagi qardoş sözda baland…

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q34101

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.