Tonzillit

+ Tonzillit (lotinça tonsilla — «murtak bezi») — tomoqning yuqori qismidagi murtaklarning yalliğlanişi. Kasallik ötkir va surunkali şakllarda keçadi; ötkir tonzillit ÖzME'da alohida — angina nomi bilan ham yoritilgan. Ingl…

+ ## Sabablari

+ Inglizça Vikipediyaga köra, tonzillitni köpinça viruslar qözğatadi; holatlarning taxminan 5–40% ini bakteriyalar, asosan A guruhidagi streptokokk keltirib çiqaradi. Infeksiya odamdan odamga havo orqali yuqadi. ÖzME'ga kö…

+ ## Belgilari

+ Inglizça Vikipediyaga köra, ötkir tonzillitda tomoq qattiq oğriydi, yutiş qiyinlaşadi, isitma çiqadi, murtaklar kattalaşib qizaradi, ba'zan ularda oq karaş paydo böladi; böyindagi limfa tugunlari şişib oğrişi mumkin.

+ ÖzME surunkali şaklini quyidagiça tavsiflaydi: bemor tomoğida göyo biror narsa tiqilib qolgandek his qiladi, tomoği oğriydi va açişadi, oğriq ba'zan quloqqa beradi. Tana harorati 37,3–37,5° atrofida haftalab, hatto oylab…

+ ## Asoratlari

+ ÖzME'ga köra, kasallik yurak va buyrak faoliyatining buzilişiga, böğimlarda oğriq paydo bölişiga sabab bölişi mumkin. Inglizça Vikipediyada ötkir tonzillitning asoratlaridan biri sifatida murtak atrofi yiringli abssessi …

+ ## Davolaş

+ ÖzME tonzillitni faqat mutaxassis şifokor davolaşi kerakligini ta'kidlaydi. Davolaşda tomoq dezinfeksiyalovçi eritmalar bilan çayiladi, murtak kanallari yuviladi, söngra ularga dorivor aralaşmalar surtiladi va fizioterap…

+ Inglizça Vikipediyaga köra, ötkir tonzillitda davolaş belgilarni yengillaştiriş va asoratlarning oldini olişga qaratiladi: oğriqni kamaytiriş uçun paratsetamol yoki ibuprofen beriladi, streptokokk aniqlansa, penitsillin …

+ ## Tarqalişi

+ Inglizça Vikipediyaga köra, odamlarning taxminan 2% i har yili tonzillit sababli şifokorga murojaat qiladi. Kasallik ayniqsa maktab yoşidagi bolalarda va yilning sovuq fasllari — kuz va qişda köp uçraydi.