Transgressiya
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Marine transgression→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 132
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Transgressiya (lotinça «transgressio» — ötiş) — okean, dengiz yoki köl suvlarining quruqlikka bostirib kelişi, ya'ni suv sathining quruqlikka nisbatan kötarilişi va qirğoq çiziğining baland yerlar tomon siljişi. Bu hodis…
+ ## Sabablari
+ ÖzME'ga köra, transgressiya Yer pöstining tektonik harakatlar natijasida egilişi yoki okean va dengiz suvi sathining kötarilişi tufayli yuz beradi. Inglizça Vikipediya bunga qöşimça ravişda okean havzalari siğimining kam…
+ ## Geologik oqibatlari
+ Transgressiya davomida abraziya, ya'ni qirğoqlarning tölqinlar ta'sirida yemirilişi kuçayadi; suv ostida qolgan eski qatlamlar yuvilib, ular ustida yangi çökindilar töplanadi. Inglizça Vikipediyaga köra, transgressiyani …
+ ## Yer tarixidagi transgressiyalar
+ ÖzME'ga köra, transgressiyalar Yerning barça geologik davrlarida bölib ötgan. Eng yiriklari kembriyning quyi va örta qismida, yuqori devon — quyi karbonda, yuqori bör davrida hamda neogen — törtlamçi davrlarda sodir bölg…
+ ÖzME'ga köra, Yer yuzasining katta miqyosdagi egilişlari davrida Örta Osiyoning ham ança qismi, xususan [[m:337|Özbekiston]] hududining 70–80 foizi dengiz ostida qolgan.
+ ## Amaliy ahamiyati
+ Transgressiya davrida hosil bölgan çökindi jinslar turli foydali qazilmalarga boy bölişi mumkin. Şu bois qadimgi dengizlarning tarqaliş çegaralarini aniqlaş neft, gaz, toş tuz, fosforit kabi qazilma boyliklarni qidirişda…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 8-jild, 625–626-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 84
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)