Tuproqqal'a
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 24-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Özbekça Vikipediya: Tuproqqal'a→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 184
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Tuproqqal'a — Qadimgi [[m:725|Xorazm]]ning şahar-qal'a xarobasi, ÖzME'ga köra, milodiy III—IV asrlarda xorazmşohlar qarorgohi bölgan. Yodgorlik hozirgi Qoraqalpoğiston Respublikasining Beruniy şahri atrofida joylaşgan. R…
+ ## Örganiliş tarixi
+ ÖzME'ga köra, yodgorlik 1938—1950-yillarda S. P. Tolstov boşçiligidagi Xorazm arxeologiya-etnografiya ekspeditsiyasi tomonidan tadqiq qilingan. Rusça Vikipediyaga köra, bu ekspeditsiya 1937-yildan 1991-yilgaça faoliyat k…
+ ## Şahar tuzilişi
+ ÖzME'ga köra, şaharning tarhi töğri burçakli bölib, ölçamlari taxminan 500 × 350 metrni taşkil etgan. Şaharni içida gumbazli yölaklari bölgan, burjlar bilan mustahkamlangan mudofaa devori örab turgan. Janubdagi puxta dar…
+ Şaharning şimoli-şarqiy qismida 14 metr balandlikdagi, 80 × 80 metrlik sun'iy supa ustiga xom ğiştdan katta saroy qurilgan. Uning yonida balandligi 25 metrli uç minorasi bölgan ark (40 × 40 m) qad kötargan; arkka şarq to…
+ ## Saroy bezaklari va topilmalar
+ ÖzME'ga köra, saroy xonalarining devorlari börtma naqşlar, rangli relyef va haykallar bilan bezatilgan. Rusça Vikipediyaga köra, saroyning asosiy qismi taxt zali bölib, rasmlar nafaqat saroy xonalarida, balki oddiy uylar…
+ Şaharning şarqiy qismida qurol-aslaha ustaxonasi bölgan: u yerdan temir nayzalar va uç qirrali öq uçlari topilgan. Saroyning yemirilgan ikkinçi qavatidagi podşo arxividan teri va yoğoç taxtaçalarga yozilgan 100 dan ortiq…
+ Özbekça Vikipediyaga köra, saroyning qurilgan vaqti Kuşon hukmdorlari Vima Kadfiz va Kanişka hamda Xorazm hukmdori Artav tangalari asosida aniqlangan; qal'a asosçisi ham Artav deb hisoblanadi.
+ ## Tanazzuli
+ ÖzME'ga köra, suğoriş inşootlarining izdan çiqişi va harbiy töqnaşuvlar natijasida Tuproqqal'a xarobaga aylangan.
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 24-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 8-jild, 710–711-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 157
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)