Vassallik

+ Vassallik ([[Lotin tili|lotinça]] vassalus — «vassal», vassus — «xizmatkor») — örta asrlarda, ayniqsa Ğarbiy Yevropada keng tarqalgan, bir feodalning (vassalning) boşqa, yuqoriroq feodalga (senorga) şaxsan qaram bölişiga…

+ ## Şakllanişi

+ Rusça Vikipediyaga köra, Ğarbiy Yevropada vassallik tizimi 8–9-asrlarda Franklar qirolligida vujudga kelgan. Qirol Karl Taqir çiqargan Mersen kapitulyariysiga köra har bir erkin dehqon kimningdir «odami» bölişi şart edi.…

+ ## Majburiyatlar va huquqlar

+ ÖzME'ga köra, vassal öz xöjayinini qöriqlaşi, uning moddiy manfaatlarini himoya qilişi, yiliga qirq kun harbiy xizmat ötaşi yoki mulkining kattaligiga qarab otryad yuborişi, ayrim hollarda esa senorga pul bilan yordam be…

+ Munosabatlar sadoqat qasami va maxsus marosim — kommendatsiya, keyinroq ommaj bilan rasmiylaştirilgan. Bu marosimda vassal kaftlarini senorning kaftlari orasiga qöygan, senor esa unga qiliç va qölqop topşirgan.

+ ## Ierarxiya

+ Tizim çöqqisida oliy senor — syuzeren, odatda qirol turgan. U yerni yirik feodallarga bergan, ular öz navbatida yerni bölib, öz vassallariga taqsimlagan. Bu «qaramlik zinapoyasi» öz vassaliga ega bölmagan va bevosita deh…

+ Rusça Vikipediyaga köra, Yevropa qit'asining köp mamlakatlarida «vassalimning vassali — mening vassalim emas» qoidasi amal qilgan: qirolning bilvosita vassali unga böysunişga majbur bölmagan. Bu feodal tarqoqlikni kuçayt…

+ ## Boşqa mintaqalarda

+ Rusça Vikipediyaga köra, Örta Osiyoda öxşaş tizim 11–13-asrlarga kelib şakllangan: in'om qilingan yer — iqto merosiy mulkka aylangan, uning egasi harbiy xizmat ötagan va dehqonlardan soliq yiğgan. Biroq markaziy hokimiya…

+ ## Tugatilişi

+ Markazlaşgan davlatlar paydo bölişi bilan vassallik ahamiyatini yöqota boşlagan. Rusça Vikipediyaga köra, 13-asrning ikkinçi yarmidan vassallarning harbiy majburiyati yollanma qöşinni saqlaş bilan almaştirilgan, tizim es…