Xameleonlar

+ Xameleonlar, buqalamunlar (lotinça Çamaeleonidae) — kaltakesaklar turkumiga mansub sudralib yuruvçilar oilasi. Ular teri rangini özgartira oliş, bir-biridan mustaqil aylanadigan közlari, uzoqqa otiladigan tili va narsal…

+ ## Tarqalişi va xilma-xilligi

+ ÖzME xameleonlarning 90 ga yaqin turini qayd etgan; inglizça Vikipediyaga köra, 2015-yilga kelib bu oilaning 200 ga yaqin turi tasvirlangan. Ularning aksariyati [[m:4|Afrika]]da, ayniqsa Saxroi Kabirdan janubdagi hududla…

+ ## Tuzilişi

+ Xameleonlarning kattaligi turiga qarab juda farq qiladi. ÖzME tana uzunligini 60 santimetrgaça deb körsatadi; inglizça Vikipediyaga köra, eng mayda turning erkagi bor-yöği 2,2 santimetr bölsa, eng yiriklari 68,5 santimet…

+ Oyoqlari daraxtga tirmaşişga moslaşgan: har bir panjadagi beş barmoq ikki va uçtadan guruh bölib birikkan va ombirga öxşaş qisqiç hosil qiladi. Uzun dumi şox atrofiga öralib, «beşinçi oyoq» vazifasini bajaradi. Közlarnin…

+ ## Rang özgartiriş

+ Rangi yoruğlik, harorat va hayvonning holatiga qarab tez özgaradi. Inglizça Vikipediyaga köra, terida bir neça qatlam pigment hujayralari joylaşgan; rang özgarişida asosiy rolni guanin nanokristallari bölgan hujayralar ö…

+ ## Oziqlanişi va köpayişi

+ ÖzME'ga köra, xameleonlar şox ustida soatlab qimirlamay ötirib, öljasini poylaydi va uzun yopişqoq tilini otib uni tutib oladi. Inglizça Vikipediyaga köra, til tana uzunligidan bir yarim–ikki baravar uzun bölişi va öljag…

+ Köpçilik turlar tuxum qöyib köpayadi. ÖzME'ga köra, bir yöla 35 tagaça tuxum qöyiladi; inglizça Vikipediya ayrim yirik turlarda bu son ança köp bölişini qayd etadi. Ba'zi turlar tirik bola tuğadi: ÖzME bunday turlarda 14…