Xiva qözğoloni
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 24-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Хивинское восстание→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 181
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Xiva qözğoloni — 1916-yil yanvar–may oylarida Xiva xonligida xon Asfandiyorxon va uning amaldorlarining zulmiga, şuningdek, xonlikning Rossiya imperiyasiga qaramligiga qarşi kötarilgan xalq qözğoloni. Qözğolonda özbeklar…
+ ## Birinçi bosqiç (1916-yil 14–30-yanvar)
+ ÖzME'ga köra, harakatni Xöjayli hokimi, Asfandiyorxonning jiyani Avazbiy Xöja boşlagan: uning 600 kişilik guruhi [[m:744|Xiva]] tomon yurgan, yöl-yölakay boşqa şahar va qişloqlardagi norozilar qöşilib, qözğolonçilar soni…
+ Xavotirga tuşgan Asfandiyorxon Amudaryo bölimi boşliği polkovnik V. P. Kolosovskiydan yordam sörab, qözğolonni bostiriş iltimosini qilgan. Kolosovskiy buyruği bilan polkovnik Goloşevskiy boşçiligidagi rus otryadi qörğonç…
+ ## Ikkinçi bosqiç (1916-yil 1–14-fevral)
+ ÖzME'ga köra, bu bosqiçda harakatning asosiy kuçi Junaidxon yetakçiligidagi turkmanlar bölgan va qözğolon xon zulmiga qarşi çiqişdan Rossiya hukmronligiga qarşi milliy-ozodlik kuraşiga aylangan. Inglizça Vikipediyaga kör…
+ 3–4-fevralda turkmanlar Toşhovuz, Şohabbos, Qiyot, Gurlan, Manğit va Qiliçboy hokimlarini garovga olib, Yangi Urganç tomon yurgan. 7-fevralda 15 ming kişilik olomon Ğoziobodni egallagan. Junaidxon va Xon Eşon Xivaga yana…
+ ## Uçinçi bosqiç (1916-yil 15-fevral – 4-may)
+ Qözğolon Zakaspiy viloyati va butun Turkiston ölkasiga yoyilişidan xavotirlangan general-gubernator Sirdaryo viloyati harbiy gubernatori general-leytenant Galkin qömondonligidagi jazo otryadini Xivaga jönatgan. ÖzME'ga k…
+ 15 rota, 5 ta kazak yuzligi va 16 töpdan iborat otryad 15-martda Ğoziobodga yurgan va qattiq qarşilikka uçragan; 16-martda şahar olinib, öt qöyilgan. 19–20-martda Taxta qal'asi egallanib, Junaidxon, Xon Eşon va ularning …
+ ## Jazo çoralari
+ ÖzME'ga köra, 24-apreldan 4-maygaça Galkin otryadi [[m:740|Köhna Urganç]], Xöjayli, Porsu, Ilonli, Toşhovuz, Gurlan va Yangi Urgançni aylanib, qözğolon qatnaşçilarini jazolagan va Xivaga qaytgan. Aholidan katta tovon pul…
+ ## Tarixiy baholaniş
+ ÖzME'ga köra, Rossiya imperiyasi va sovet davrida qözğolonning mohiyati buzib körsatilgan va u sun'iy ravişda «progressiv» va «reaksion» bosqiçlarga bölingan. Faqat 21-asr boşlariga kelib özbek tarixçilari bu voqeani xol…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 24-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 114–115-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 154
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)