Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Xusrav Dehlaviy

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Amir Khusrau→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 129

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Xusrav Dehlaviy (Amir Xusrav; asl ismi Yaminiddin Abulhasan; 1253, Patyoli — 1325-yil 27-sentabr, [[m:688|Dehli]]) — Dehli sultonligi davrida yaşagan fors tilli şoir, olim va bastakor, Hindiston madaniyati tarixidagi eng…

      + ## Kelib çiqişi va yoşligi

      + ÖzME'ga köra, şoirning otasi Sayfuddin Mahmud Keş (hozirgi Şahrisabz)dan bölib, möğullar bosqini paytida turkiy sulolalar boşqarayotgan [[m:271|Hindiston]]ga köçib ketgan. Inglizça Vikipediyaga köra, bir guruh oilalar av…

      + Otasi möğullarga qarşi jangda halok bölgaç (ÖzME 1261-yilni, Inglizça Vikipediya 1260-yilni körsatadi), yoş Xusravni bobosi Imodulmulk öz tarbiyasiga olgan. ÖzME şoirning şaxs sifatida ulğayişida onasi Davlatnoz begimnin…

      + ## Saroy xizmati va tasavvuf

      + ÖzME'ga köra, Xusrav uç sulolaga mansub yetti sulton saroyida xizmat qilgan va asarlarini öşa davr odatiga köra ularga bağişlagan. Inglizça Vikipediyaga köra, u sulton Ğiyosiddin Balbanning qarindoşlari va öğillari, keyi…

      + Umrining oxirida u saroydan ketib, çiştiya tariqatining maşhur şayxi Nizomiddin Avliyoga murid bölgan. ÖzME'ga köra, Xusrav tariqat bosqiçlarini bosib ötib, valiylik maqomiga erişgan, şohona Xusrav ismini qöyib, Muhammad…

      + ## Ijodi

      + Ilk şe'rlarini u «Sultoniy» taxallusi bilan yozgan, Dehlida yaşagani uçun keyinroq Dehlaviy taxallusini olgan. ÖzME'ga köra, şoir Şarq adabiyotining deyarli barça janrlarida qalam tebratgan va fors şe'riyatini yangi bosq…

      + Xusrav şe'rlarini hayotining davrlariga moslab beş devonga jamlagan va ÖzME'ga köra, bu bilan devon tuziş an'anasini boşlab bergan; bu yölni keyinroq Jomiy va [[m:1107|Alişer Navoiy]] davom ettirgan. Devonlar «Tuhfat us-…

      + ## «Xamsa» va boşqa asarlari

      + Xusrav Nizomiy Ganjaviyning beş dostoniga javob yozib, [[m:1077|Xamsa]] an'anasini — xamsanavislikni boşlab bergan. ÖzME'ga köra, 1299—1302-yillarda yaratilib, sulton Alouddin Xaljiyga bağişlangan bu «Xamsa» «Matla' ul-a…

      + Uning boşqa dostonlari qatorida «Qiron us-sa'dayn» (1289), «Miftoh ul-futuh» (1291), «Duvalroniy va Xizrxon» (1316), «Noh sipehr» («Töqqiz falak», 1318) va «Tuğluqnoma» bor. Beş risoladan iborat nasriy «E'jozi Xusraviy» …

      + ## Ta'siri

      + ÖzME'ga köra, Xusrav ijodi tufayli Xuroson va Movarounnahr adabiyotidagi barça janrlar Hindistonga kirib borgan va u yerda fors tilli adabiyotning poydevori qöyilgan. YuNESKO qarori bilan 1973-yilda uning 700 yilligi xal…

    2. Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 277–279-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 81

      Sabab: SI yuklaşi (formasiz)