Yonğoq
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Орех грецкий→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 140
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Yonğoq (lotinça Juglans regia) — yonğoqdoşlar oilasining yonğoq turkumiga mansub daraxt turi, qadimdan östirib kelinayotgan qimmatli yonğoqmevali ösimlik. Inglizça Vikipediyaga köra, uning turkum nomi lotinça «Yupiter» v…
+ ## Tavsifi
+ ÖzME'ga köra, yonğoq daraxtining böyi 15–30 m, tanasining yöğonligi 1,5–2 m gaça boradi. Şoxşabbasi qalin, keng şar yoki gumbaz şaklida, ildiz tizimi baquvvat bölib, 4 m va undan ham çuqurroqqa kirib boradi; rusça Vikipe…
+ Yonğoq bir uyli, ayrim jinsli ösimlik. Erkak gullari ötgan yilgi novdalarda osilib turuvçi kuçalalar hosil qiladi, urğoçi gullari esa yangi novdalar uçida yakka yoki 2–3 tadan joylaşadi. Rusça Vikipediyaga köra, u şamol …
+ Uruğdan ösgan köçatlar 6–10 yilda, payvand qilinganlari esa 4–6 yilda hosilga kiradi. Rusça Vikipediyaga köra, tönkadan çiqqan baçki novdalar uruğdan ösganlardan tezroq rivojlanadi. Daraxt 150–200 yil hosil beradi va 300…
+ ## Tarqalişi
+ Yonğoqning yovvoyi holda ösadigan hududi Kiçik Osiyo, Bolqon yarim oroli, Kavkaz, [[m:250|Eron]], Xitoy va [[m:209|Afğoniston]]ni qamrab oladi. Inglizça Vikipediyaga köra, uning kelib çiqiş markazlaridan biri Eron, yana …
+ Yonğoq yoruğsevar daraxt. U namligi yetarli, yaxşi havo almaşadigan, yer osti suvi çuqur bölgan qumoq va şağalli tuproqlarda yaxşi ösadi. Rusça Vikipediyaga köra, −25…−28° sovuqda muzlab qoladi. Özbekistonda u toğli hudu…
+ ## Tarkibi va foydalanilişi
+ ÖzME'ga köra, mağiz tarkibida 45–72 foiz yoğ, 8–21 foiz oqsil, 20 foizga yaqin uglevod, şuningdek C va B guruhi vitaminlari hamda provitamin A bor. Barg, pöst va pöstloqda köp miqdorda oşlovçi moddalar mavjud. Mağiz bevo…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, 2022-yilda dunyoda 3,9 million tonna tozalangan yonğoq yetiştirilgan, uning 36 foizi Xitoyga töğri kelgan; AQŞ, Eron va Turkiya ham yirik işlab çiqaruvçilar qatoriga kiradi.
+ ## Özbekistondagi navlari
+ ÖzME'ga köra, Şreder nomidagi boğdorçilik, uzumçilik va vinoçilik ilmiy-tadqiqot institutining [[m:809|Böstonliq tumani]]dagi filialida köplab navlar yaratilgan. Ular orasida yirik va yupqa pöçoqli «Böstonliq», «Ğalvirak…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 3-jild, 26–27-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 93
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)