Zarafşon suvayirğiç köprigi

+ Zarafşon suvayirğiç köprigi — [[m:683|Samarqand]] şahri markazidan 7–8 km şimoli-şarqda, Zarafşon daryosining söl qirğoğida joylaşgan, pişiq ğiştdan qurilgan tarixiy köprik qoldiği. Inşoot bir vaqtning özida daryodan öti…

+ ## Qurilişi

+ Köprik nomi xalq orasida [[m:1092|Amir Temur]] va Abdullaxon bilan boğlansa-da, ÖzME'ga köra, uni 16-asr boşida Muhammad Şayboniyxon qurdirgan. Bu haqda tarixçi va şoir Kamoliddin Binoiyning «Şayboniynoma» asarida batafs…

+ Dastlab askarlar toş va şox-şabbadan yasalgan katta böğlamlar (faşinalar) bilan daryoni töğon orqali tösişga uringan, ammo uddalay olmagan. Şundan söng Samarqanddan muhandislar çaqirilib, köprik loyihasi tuzilgan. Daryo …

+ ## Tuzilişi

+ Saqlangan ravoqning kattaligiga qaraganda, köprik yettita ravoqdan iborat bölgan va uzunligi 200 metrdan oşgan. Inşoot böyi va eni 26–27 sm, qalinligi 5 sm bölgan törtburçak ğiştlardan terilgan. ÖzME'ga köra, saqlangan r…

+ Quriliş qorişmalari alohida e'tiborga loyiq. ÖzME'ga köra, doimo suv ostida turadigan ustunlar uçun ösimlik kuli va ganç aralaş ohakdan, suv tegib turadigan qismlar uçun ösimlik kuli qöşilgan gançdan, quruq turadigan yuq…

+ ## Ahamiyati

+ Köprik Samarqand hayotida muhim örin tutgan: u orqali şahardan Toşkent vohasi, Sirdaryo böylari, Farğona vodiysi va Nurota orqali Buxoroga boradigan karvon yöllari ötgan. Ayni paytda inşoot suvayirğiç vazifasini bajargan…

+ ## Buzilişi va örganilişi

+ Köprikning qaçon buzila boşlagani aniq ma'lum emas. ÖzME'ga köra, 1841–1842-yillarda Buxoroga yuborilgan rus diplomatik missiyasi tarkibidagi muhandis F. Bogoslovskiy köprikning uç ravoği butun bölganini yozgan. 19-asr ö…