Abaqaxon

+ Abaqaxon, Abaqa (1234 — 1282-yil 1-aprel) — Hulokuiylar (Elxoniylar) sulolasidan bölgan ikkinçi elxon, 1265—1282-yillarda [[m:250|Eron]] va unga tobe ölkalarni boşqargan möğul hukmdori. U Eron elxonligiga asos solgan Hul…

+ ## Hokimiyat tepasiga keliş

+ ÖzME'ga köra, Abaqa 1256-yilda otasi bilan birga Eronga kelgan. Inglizça Vikipediyaga köra, Huloku uni ayniqsa yaxşi körgan va Turkistonga noib qilib tayinlagan. Otasi 1265-yilda vafot etgaç, Abaqa elxon etib saylangan, …

+ ## Şimoliy va şarqiy uruşlar

+ Abaqa hukmronligining katta qismi boşqa möğul uluslari bilan uruşlarda ötgan. ÖzME'ga köra, 1266-yilda u Daşti Qipçoq (Oltin Örda) tomonidan böladigan hujumlarni qaytariş uçun Kura daryosining şimoliy sohili böylab mudof…

+ Şarqda Abaqa qöşinlari muvaffaqiyatli kuraşgan. 1270-yilda Baroq boşçiligidagi Çiğatoy ulusi qöşini Eronni egallaşga uringan, lekin Hirot yaqinida tor-mor etilgan. ÖzME'ga köra, 1273-yilda Abaqa Movarounnahrdagi parokand…

+ ## Mamluklar bilan kuraş va Yevropa bilan aloqalar

+ Abaqa [[m:322|Misr]] mamluklari bilan otasi davrida boşlangan uruşni davom ettirgan, ammo uni ğalaba bilan yakunlay olmagan. Umumiy duşmanga qarşi ittifoqçi izlab, u Yevropa xristian hukmdorlari bilan aloqa örnatişga har…

+ Mamluklar 1277-yilda Kiçik Osiyoning bir qismini qisqa muddatga egallab, Elbiston yaqinida möğul qöşinini yenggan. 1280-yilda möğullar Suriyaga kirib, Halabni vayron qilgan. Ammo 1281-yilda Abaqaning ukasi Mangu Temur bo…

+ ## Vafoti

+ ÖzME Abaqaning vafot etgan joyini Şaxu deb körsatadi, Inglizça Vikipediyaga köra esa u Hamadonda vafot etgan. Undan keyin taxtga ukasi Ahmad Takudor ötirgan. Abaqa hukmronligi haqidagi asosiy tadqiqotlardan biri V. V. Ba…