Abduvali Imomaliyev
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Abduvali Imomaliyev (Abduvali Imomaliyeviç Imomaliyev; 1931–1993) — özbek biolog olimi, ösimliklar fiziologiyasi va paxtaçilik ilmi böyiça mutaxassis. U Özbekiston Qişloq xöjaligi fanlari akademiyasining akademigi va prezidenti bölgan. ÖzME'ga köra, biologiya fanlari doktori (1967) va professor (1968) unvonlariga ega edi.1
Hayoti
13ÖzME ma'lumotiça, Imomaliyev 1931-yil 5-dekabrda Toşkent viloyatining Böstonliq tumanidagi Burçmulla qişloğida tuğilgan. Rusça Vikipediyaga köra, keyin Toşkentga köçib, 1950-yilda Örta Osiyo davlat universitetiga kirgan. ÖzME uni Toşkent davlat universitetining biologiya-tuproqşunoslik fakultetini 1955-yilda bitirgan deb qayd etadi.
Ilmiy faoliyatini Özbekiston Fanlar akademiyasining Genetika va ösimliklar fiziologiyasi institutida boşlagan. 1960-yildan Ösimliklar eksperimental biologiyasi institutida laboratoriyaga rahbarlik qilgan, 1964–1968-yillarda esa şu institut direktorining ilmiy işlar böyiça örinbosari bölgan. Rusça Vikipediyada bu laboratoriya ösimliklar defoliatsiyasi va desikatsiyasi laboratoriyasi deb körsatilgan.
1968–1975-yillarda Toşkent qişloq xöjaligi institutining rektori bölib işlagan. Söngra VASXNIL (Butunittifoq qişloq xöjaligi fanlari akademiyasi) Örta Osiyo bölimida akademik-kotib, 1976–1983-yillarda Butunittifoq paxtaçilik ilmiy-tadqiqot institutining (SoyuzNIXI) direktori, 1983–1986-yillarda «Soyuzxlopok» ilmiy-işlab çiqariş birlaşmasining boş direktori lavozimlarida işlagan. Keyin «Biolog» birlaşmasida laboratoriya mudiri va boş direktor, 1990–1991-yillarda VASXNIL Örta Osiyo bölimi Prezidiumining raisi bölgan. 1991-yildan umrining oxirigaça Özbekiston Qişloq xöjaligi fanlari akademiyasiga prezidentlik qilgan. Olim 1993-yil 12-aprelda Toşkentda vafot etgan.
Ilmiy merosi
13Imomaliyevning tadqiqotlari asosan ğözaga bağişlangan. U defoliantlar (hosil yiğimidan oldin barglarni tökdiradigan moddalar), desikantlar (ösimlikni quritadigan moddalar), gerbitsidlar va ösişni boşqaruvçi kimyoviy vositalarni qöllaşning nazariy hamda amaliy asoslarini işlab çiqqan. Ğözada meva tuğiliş va kösaklarning tökiliş fiziologiyasi, hosil töplaniş va oziqlaniş jarayonlari, tola sifatini yaxşilaş masalalari ham uning asosiy mavzulari edi. Rusça Vikipediyaga köra, olim yangi samarali defoliant va desikantlarni aniqlagan, yuqori paxta hosilini rejalaştiriş muammosi ustida işlagan; u 400 ga yaqin ilmiy iş, 29 kitob va risola hamda 5 monografiya muallifi.
ÖzME uning asosiy asarlari sifatida rus tilida çiqqan «Defoliantlar va ularning ğözaga fiziologik ta'siri» (1969) hamda «Ğözada meva tuğilişini boşqarişning biologik asoslari» (1974) kitoblarini keltiradi. Olim özbek paxtaçiligi tajribasini köplab xorijiy mamlakatlarda tanitgan.
Unvonlari va mukofotlari
13ÖzME'ga köra, Imomaliyev VASXNIL (1978), Özbekiston (1991), Ukraina va Belarus (1992) qişloq xöjaligi fanlari akademiyalarining akademigi etib saylangan. U 1985-yilda Beruniy nomidagi Özbekiston Davlat mukofotiga sazovor bölgan. Rusça Vikipediya ikki marta Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlanganini ham qayd etadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Abduvali Imomaliyev // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4376 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAbduvali Imomaliyev. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4376
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4376
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Имамалиев, Абдували Имамалиевичru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 4-jild, 145-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 145-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.