Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Abulqosim Firdavsiy

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Фирдоуси→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 128

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Abulqosim Firdavsiy (töliq ismi Abulqosim Firdavsiy Tusiy; taxminan 934–1030) — fors-tojik şoiri va mutafakkiri, «Şohnoma» dostonining muallifi. U fors tilidagi mumtoz adabiyotning eng yirik namoyandalaridan biri sanalad…

      + ## Hayoti

      + Firdavsiy Xurosondagi Tus şahri yaqinida, Somoniylar davlati hududida dunyoga kelgan. Inglizça Vikipediyaga köra, u islomgaça bölgan davrdagi madaniy merosni saqlaşni burç deb bilgan eronlik yer egalari — dehqonlar tabaq…

      + Uning yoşligi Somoniylar hukmronligining gullagan davriga töğri keldi. Bu davrda qadimgi afsona va rivoyatlar, şohlar va pahlavonlar tarixi töplanib, yozib olina boşlagan edi. ÖzME'ga köra, bu materiallarni nazmga solişn…

      + Rusça Vikipediyada keltirilgan rivoyatlarga köra, Mahmud Ğaznaviy şoirni munosib taqdirlamagan, Firdavsiy unga atab hajviya yozgan va qolgan umrini muhtojlikda ötkazgan. Bu rivoyatlar tarixiy jihatdan tasdiqlanmagan.

      + ## «Şohnoma»

      + Firdavsiy dostonni yaratişga 30 yildan ortiq vaqt sarflagan. Asarda Eron va Turon xalqlarining afsonaviy zamonlardan boşlab arablarning 7-asrda Eronni fath etişigaça bölgan, ÖzME'ga köra qariyb tört ming yillik tarixi qa…

      + Dostonning markazida vatanni sevgi, adolat, mardlik va ezgulik ğoyalari turadi; zulm, xiyonat va bosqinçilik qoralanadi. Rustam, Suhrob, Siyovuş, Bijan va Manija, Zol va Rudoba kabi obrazlar Şarq adabiyotida keng tarqalg…

      + ÖzME'ga köra, xalq orasida köp köçirilgan asar matnida vaqt ötişi bilan özgarişlar paydo bölgan. Şu sababli temuriy şahzoda [[m:1453|Boysunqur Mirzo]] uning 40 dan ortiq nusxasini soliştirib, ança mukammal matnni tuzdirg…

      + ## Merosi va ta'siri

      + Rusça Vikipediyaga köra, şoir Tusdagi öz boğiga dafn etilgan, keyinroq qabri ustiga maqbara qurilgan. Maqbara 1928–1934-yillarda, şoir tavalludining ming yilligi munosabati bilan qayta tiklangan va Eronning milliy ziyora…

      + Şarq mamlakatlarida «Şohnoma»ni yod öqiş — şohnomaxonlik an'anaga aylangan. ÖzME'ga köra, Firdavsiy qahramonlari özbek xalqi orasida ham qadimdan maşhur: «Rustam va Suhrob» kabi ertaklarda, «Kitobi Jamşid» singari xalq k…

    2. Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 160–162-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 80

      Sabab: SI yuklaşi (formasiz)