Ahmad Zakiy Validiy

+ Ahmad Zakiy Validiy (asl ismi Ahmatzaki Ahmatşoh öğli Validov; muhojirlikda Zakiy Validiy Töğon nomi bilan tanilgan; 1890-yil 10-dekabr, Ufa guberniyasi, Boşqirdiston — 1970-yil 26-iyul, [[m:763|Istanbul]]) — turkşunos v…

+ ## Ta'limi va ilk ilmiy faoliyati

+ ÖzME'ga köra, Validiy 1908–1912-yillarda Qozondagi Qosimiya madrasasida öqigan va şu yerda turkiy xalqlar tarixi va adabiyotidan dars bergan. 1912-yilda Qozonda naşr etilgan «Turk va tatar tarixi» kitobi uni ilmiy doiral…

+ ## Siyosiy faoliyati

+ ÖzME'ga köra, 1915-yilda Rossiya Davlat dumasidagi musulmon fraksiyasi qoşida işlagan. 1917-yil aprelida Toşkentga kelib, Butunturkiston musulmonlarining 1-qurultoyida tuzilgan Turkiston ölkasi musulmonlar şörosining boş…

+ 1917-yil oxiridan u Boşqirdiston muxtoriyati harakatiga boşçilik qilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 1917-yil dekabrida Orenburgdagi boşqird qurultoyida Boşqirdiston muxtoriyati e'lon qilingan; 1918-yil fevralida Validiy…

+ 1920-yilda Validiy Buxoroga kelib, [[m:1208|Fayzulla Xöjayev]] va boşqa rahbarlar bilan istiqlolçi guruhlar uçun yagona siyosiy markaz tuziş haqida muzokara olib borgan. ÖzME'ga köra, 1921-yil avgustida Buxoroda ötgan Mi…

+ ## Muhojirlikdagi ilmiy faoliyati

+ ÖzME'ga köra, 1923-yil fevralida Validiy xorijga ketgan va Eron, Afğoniston, Hindiston, Turkiya va Yevropa mamlakatlarida ilmiy iş olib borgan. Inglizça Vikipediyaga köra, Eronda u Ahmad ibn Fadlan sayohatnomasining asl …

+ Inglizça Vikipediyaga köra, 1944-yilda Turkiyada turkçilik tarafdorlari bilan birga hibsga olinib, 1945-yilda 10 yil oğir mehnatga hukm qilingan, ammo 1947-yildagi qayta körib çiqiş barça ayblanuvçilarni ozod qilgan. 195…

+ ## Ilmiy merosi

+ ÖzME'ga köra, Validiyning asarlari turk, nemis, fransuz, rus va boşqa tillarda çop etilgan. Ular orasida «Turkiy xalqlar tarixiga kiriş», «Örta Osiyo tarixining islom davri», «Bugungi turk eli Turkiston va yaqin tarixi»,…