Albert Eynşteyn
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Albert Einstein→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 145
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Albert Eynşteyn (1879-yil 14-mart, Ulm, [[m:264|Germaniya]] — 1955-yil 18-aprel, Prinston, AQŞ) — nazariyotçi fizik, [[Nisbiylik nazariyasi|nisbiylik nazariyasi]]ning asosçisi, kvant nazariyasi va statistik fizikaning ya…
+ ## Yoşligi va ta'limi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Eynşteyn Vyurtemberg qirolligining Ulm şahrida dunyoviy yahudiy oilasida tuğilgan. Otasi Hermann Eynşteyn savdogar va muhandis bölgan. 1880-yilda oila Myunxenga köçgan, otasi va amakisi u yerd…
+ 1895-yilda Eynşteyn Şveytsariyaga köçgan va bir yildan söng [[m:708|Syurix]] politexnika maktabining fizika va matematika öqituvçilarini tayyorlaydigan böliminga kirgan, uni 1900-yilda tamomlagan. Keyin Şveytsariya fuqar…
+ ## Ilmiy faoliyati
+ Eynşteynning ilmiy yöli 1905-yildan boşlab tez yuksalgan. ÖzME'ga köra, u 1909-yildan Syurix universitetida dars bergan, 1914—1933-yillarda [[m:482|Berlin]]da fizika institutiga rahbarlik qilgan. Inglizça Vikipediyaga kö…
+ 1905-yil Eynşteyn hayotida «möjizalar yili» deb ataladi: Inglizça Vikipediyaga köra, şu yili u tört muhim maqola e'lon qilgan. Ularda fotoeffekt nazariyasi bayon etilgan, Broun harakati tuşuntirilgan, maxsus nisbiylik na…
+ ÖzME'ga köra, Eynşteyn yoruğlikni kvantlar — fotonlar oqimi sifatida tasavvur qilib, nurlanişning diskret tabiati haqidagi ğoyani fanga olib kirgan. U past haroratda qattiq jismlarning issiqlik siğimi kamayişini kvant na…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, 1915-yilda Eynşteyn tortişişni ham qamrab olgan umumiy nisbiylik nazariyasini taklif qilgan. Keyingi yili e'lon qilingan işida bu nazariyani butun koinot tuzilişiga tatbiq etib, kosmologik doi…
+ ## Keyingi yillari
+ 1933-yilda Germaniyada Adolf Gitler hokimiyatga kelganda Eynşteyn AQŞda bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, natsistlarning yahudiylarni ta'qib qilişidan qattiq iztirobga tuşib, u AQŞda qolişga qaror qilgan va 1940-yilda …
+ Inglizça Vikipediyaga köra, sönggi yillarida Eynşteyn ikki yönalişda izlangan. Birinçidan, kvant nazariyasining olam manzarasiga tub tasodifiylikni olib kirişiga qarşi çiqqan va «Xudo soqqa taşlamaydi» degan iborasi bila…
+ ## Merosi
+ Eynşteynning ilmiy işlari hozirgi zamon [[Fizika|fizikasi]]ning rivojida hal qiluvçi ahamiyatga ega bölgan. Köplab narsalar uning nomi bilan atalgan, jumladan eynşteyniy kimyoviy elementi. Inglizça Vikipediyaga köra, 199…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 10-jild, 23-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 98
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)