Aleksandr Kolçak

+ Aleksandr Vasilyeviç Kolçak (1874–1920) — rus harbiy dengizçisi, qutb tadqiqotçisi va okeanograf, admiral (1918). Rossiyadagi Fuqarolar uruşi yillarida u oqlar harakatining yetakçisi bölgan va 1918-yil noyabrdan 1920-yil…

+ ## Kelib çiqişi va ilmiy faoliyati

+ ÖzME Kolçakning tuğilgan yilini 1873 deb körsatadi. Rusça Vikipediyaga köra esa u 1874-yil 4 (16)-noyabrda [[m:594|Sankt-Peterburg]] uyezdiga qaraşli Aleksandrovskoye qişloğida, dengiz artilleriyasi zobiti oilasida tuğil…

+ Kolçak yoşligidan Arktikani örganişga qiziqqan. Rusça Vikipediyaga köra, 1900-yilda u Eduard Toll boşçiligidagi Rus qutb ekspeditsiyasiga gidrolog sifatida qabul qilingan. 1903-yilda Bennet oroliga ketib, darak bermay qo…

+ ## Birinçi jahon uruşi

+ Birinçi jahon uruşi yillarida Kolçak Boltiq flotida xizmat qilgan, keyin, ÖzME'ga köra, 1916–1917-yillarda Qora dengiz flotiga qömondonlik qilgan. Rusça Vikipediyaga köra, u 1916-yil iyulda Sevastopolga kelib, flot boşqa…

+ ## Fuqarolar uruşi

+ Rusça Vikipediyaga köra, Kolçak 1918-yil 13-oktabrda Omskka kelgan va 5-noyabrda Butunrossiya muvaqqat hukumati (Ufa direktoriyasi) tarkibiga harbiy va dengiz vaziri sifatida kirgan. 18-noyabrda Omskda harbiylar direktor…

+ ÖzME'ga köra, Kolçak Turkistondagi sovet hokimiyatiga qarşi kuraşgan Madaminbek, Katta Ergaş va Junaidxon kabi yetakçilar bilan aloqa örnatib, ularni «yagona Rossiya» uçun birgalikda kuraşga çaqirgan. Biroq bu yetakçilar…

+ ## Mağlubiyati va qatl etilişi

+ 1919-yil noyabrda Qizil armiya hujumi natijasida Kolçak hukumati Omskni taşlab, şarqqa — Irkutsk tomon çekingan. ÖzME'ga köra, 1920-yil 4-yanvarda u Oliy boş qömondonlik huquqlarini general Denikinga topşirgan. Yanvar ör…

+ Rusça Vikipediyaga köra, 1990-yillardan boşlab Kolçakni reabilitatsiya qiliş masalasi bir neça marta sudlarda körilgan, ammo 1999-yilda harbiy sud uni reabilitatsiya qilinmaydigan şaxs deb topgan.