Alhon
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 132
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Alhon (arabça — «kuylar, ohanglar»; «lahn» sözining köplik şakli) — Şarq xalqlari musiqa an'anasida ham vokal, ham çolğu musiqasini anglatuvçi umumiy atama. ÖzME'ga köra, bu söz faqat kuy yoki qöşiqni emas, ohang bilan b…
+ ## Turlari
+ Örta asr musiqa risolalarida alhonning bir neça turi farqlangan. ÖzME ulardan quyidagilarni sanab ötadi:
+ - **Alhoni basitiy** (oddiy alhon) — çolğuda çalinadigan kuy yoki şe'rni ohang bilan aytiş. - **Alhoni jirmiy** (töliq alhon) — matn va ritmik usullarni özida birlaştirgan yaxlit musiqa asari. - **Alhoni infioliya** — ğa…
+ Bu tasnif musiqani faqat tovuş tuzilişiga köra emas, balki uning inson ruhiyatiga ta'siriga qarab ham ajratgan.
+ ## Nazariy ma'nolari
+ ÖzME'ga köra, qadimgi risolalarda alhon parda, ya'ni maqom tuzilmalarining birikmalarini hamda sozanda va xonandalarning ijroçilik mahoratini oşirişga xizmat qiladigan maşqlarni ham bildirgan. Şu tariqa atama ham amaliy …
+ ## Manbalarda
+ Alhon söziga turkiy va forsiy mualliflarning asarlarida ham duç kelinadi. ÖzME bu mavzu böyiça adabiyot sifatida Mahmud Koşğariyning «Devonu luğotit turk», [[m:1107|Alişer Navoiy]]ning «Muhokamat ul-luğatayn» asarlarini …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 1-jild, 385-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 84
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)