Allyuviy
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Аллювий→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 129
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Allyuviy (lotinça «alluvio» — «oqiziq», «yuvilib kelgan narsa»), allyuvial yotqiziqlar — daryo, soy va irmoqlar kabi doimiy oqar suvlar olib kelib töplagan, hali qattiq jinsga aylanmagan çökindilar. Ular xarsang, çağilto…
+ ## Atamaning tarixi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, «allyuviy» tuşunçasining mazmuni asrlar davomida bir neça bor özgargan. 1690-yilda naşr etilgan fransuz luğatida u daryo va dengiz böylarida çökindilar töplanişidan paydo bölgan yangi yer sifa…
+ ## Hosil böliş va tuzilişi
+ Allyuviy oqimning özanni yuviş (eroziya) va çökindi yotqiziş jarayonlari özaro uzluksiz ta'sirida yuzaga keladi. ÖzME'ga köra, u daryo özanini, qayirni va vodiydagi terrasalarni hosil qiladi hamda köplab kontinental çöki…
+ Rusça Vikipediya toğ va tekislik daryolari allyuviysini farqlaydi. Tez oqadigan toğ daryolari asosan yirik xarsang va çağiltoşlarni qoldiradi; bunday yotqiziqlar yomon saralangan va aniq qatlamlanmagan böladi. Sekin oqad…
+ ## Xöjalikdagi ahamiyati
+ ÖzME'ga köra, allyuvial yotqiziqlar ötloqi, ötloqi-botqoq va botqoq tuproqlar uçun ona jins bölib xizmat qiladi va qişloq xöjaligida keng foydalaniladi. Qum va şağalli allyuviyda örmon daraxtlari östiriş va boğdorçilik, …
+ Inglizça Vikipediya qayir allyuviysining yuqori unumdorligi insoniyatning eng qadimgi tamaddunlari paydo bölişiga zamin yaratganini ta'kidlaydi. Rusça Vikipediyaga köra, yirik donali allyuviy yer osti içimlik suvlarining…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 1-jild, 356-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 81
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)