Alpinizm

+ Alpinizm — toğ çöqqilariga çiqişni maqsad qilgan sport va faol dam oliş turi. Nomi Yevropadagi Alp toğlaridan olingan. Rusça Vikipediyaga köra, uning sport mohiyati çöqqiga boradigan yöldagi tabiiy tösiqlarni — balandlik…

+ ## Turlari

+ ÖzME alpinizmni uç sinfga ajratadi. Birinçisi — travers, ya'ni dovonlardan oşib, toğ tizmalari va etaklari böylab ötiş. Ikkinçisi — tik qoyalarga murakkab texnik çiqiş. Uçinçisi — juda baland çöqqilarga kötariliş. Rusça …

+ ## Tarixi

+ Alpinizm tarixi odatda 1786-yildan boşlanadi. Rusça Vikipediyaga köra, şu yilning 8-avgustida vraç Mişel Pakkar va toğ yölboşçisi Jak Balma Alplarning eng baland nuqtasi — Monblanga ilk bor çiqqan. Inglizça Vikipediya 18…

+ ÖzME'ga köra, alpinizm Markaziy Yevropadan Rossiya va Osiyoga tarqalgan; alpinistlar Kavkaz, Tyanşan, Pomir va Oltoy toğlarini birin-ketin egallagan. 1953-yilda yangizelandiyalik Edmund Xillari va şerpa Tensing Norgey ye…

+ ## Özbekistonda

+ ÖzME ma'lumotiça, 19-asr oxirida Turkiston harbiy topograflari 3309 metr balandlikdagi Çimyon çöqqisiga kötarilgan. 1920-yillarda Örta Osiyo davlat universiteti, Toşkent telegrafi, aloqa texnikumi va boşqa joylarda alpin…

+ Özbek alpinistlari 1977-yilda Markaziy Tyanşandagi Xontangri (7010 metr) va Ğalaba (7439 metr) çöqqilarini zabt etgan. Keyinroq Everestga çiqiş uçun maxsus guruh tuzilgan. 1998-yil 22-mayda Rustam Rajabov guruhdan birinç…

+ ## Xalqaro taşkilot

+ Inglizça Vikipediyaga köra, alpinizmda boşqa sport turlaridagi kabi qat'iy rasmiy qoidalar yöq. Biroq köplab mamlakatlarning alpinistlar klublari Xalqaro alpinizm va toğga çiqiş federatsiyasi (UIAA) atrofida birlaşgan. R…